Cour de cassation de Belgique — Hof van Cassatie, 2026-09-15, ECLI:BE:CASS:2026:ARR.20260915.2N.10

Cour de cassation de Belgique — Hof van Cassatie — ECLI:BE:CASS:2026:ARR.20260915.2N.10 (2026-09-15)

--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT --- 15 SEPTEMBER 2026

P.25.1626.N/1

Hof van Cassatie van België

Arrest

Nr. P.25.1626.N

1. N. N., burgerlijke partij,
2. J. V., burgerlijke partij, eisers, met als raadsman mr. Gerard Soete, advocaat bij de balie West-Vlaanderen, met kantoor te 8400 Oostende, Kerkstraat 8 bus 1, waar de eisers woonplaats kiezen, tegen STAD OOSTENDE, vertegenwoordigd door haar college van burgemeester en schepenen, met kantoor te 8400 Oostende, Vindictivelaan 1, ON 0207.436.775, beklaagde, verweerster.

P.25.1626.N/2

15 SEPTEMBER 2026 I.

RECHTSPLEGING VOOR HET HOF

De cassatieberoepen zijn gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Gent, correctionele kamer, van 7 november 2025. De eisers voeren in een memorie die aan dit arrest is gehecht, vier middelen aan. Raadsheer Steven Van Overbeke heeft verslag uitgebracht. Advocaat-generaal Isabelle De Tandt heeft geconcludeerd.

II.

BESLISSING VAN HET HOF

Beoordeling Eerste middel 1.

Het middel voert schending aan van artikel 6.1 EVRM, artikel 14.1 IVBPR,

artikel 149 Grondwet, de artikelen 4.1.1, 3° en 9°, 4.2.1, 1°, a) en 5°, a), 4.2.2, 4.2.3, 4.2.4, 6.1.1, 1° en 3°, en 6.3.1, § 1, Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening, artikel 6, eerste lid, van het decreet van 25 april 2014 betreffende de omgevingsvergunning en artikel 10, 12°, van het besluit van de Vlaamse Regering van 16 juli 2010 tot bepaling van stedenbouwkundige handelingen waarvoor geen omgevingsvergunning nodig is (hierna Vrijstellingsbesluit), alsook miskenning van de algemene rechtsbeginselen houdende eerbiediging van het recht van verdediging, de motiveringsplicht en de procedurele loyauteit: met het oordeel dat de oppervlakte tot aan de paaltjes geen deel uitmaakt van de oppervlakte van de door de verweerster geplaatste afvalcontainers (hierna afvalstraat), verantwoorden de appelrechters niet naar recht dat de afvalstraat een gezamenlijke oppervlakte heeft van 16,89 vierkante meter, dit is een oppervlakte die kleiner is dan twintig vierkante

meter,

en

hiervoor

dus

geen

omgevingsvergunning

voor

stedenbouwkundige handelingen nodig is; door te oordelen dat voor het bepalen van de oppervlakte slechts rekening mag worden gehouden met de oppervlakte van de afvalhouders zelf en niet met de oppervlakte tot aan de paaltjes die de afvalstraat afscheiden van de parkeerstrook, gaat het arrest ten onrechte eraan voorbij dat de gezamenlijke oppervlakte bepalend is; de eisers hebben aangetoond

15 SEPTEMBER 2026

P.25.1626.N/3

dat de oppervlakte tussen de paaltjes 26,30 vierkante meter bedraagt, waarbij de oppervlakte zelfs minstens 40 vierkante meter bedraagt wanneer vrachtwagens er plaatsnemen om de ondergrondse houders te ledigen, waaromtrent het arrest oordeelt dat hiermee geen rekening mag worden gehouden bij de bepaling van de gezamenlijke oppervlakte; de appelrechters verantwoorden hun standpunt ook niet naar recht door, bovendien zonder enige motivering of bijkomende uitleg, erop te wijzen dat de irrelevantie van de oppervlakte tot aan de houten paaltjes ook hieruit blijkt dat het anders zou volstaan om de paaltjes weg te nemen om zich aan de maximale oppervlakte te conformeren, wat evenwel niet betekent dat een onwettige toestand mag blijven bestaan; voor de bepaling van de gezamenlijke oppervlakte moet niet alleen rekening worden gehouden met de afvalhouders zelf, maar ook met de afbakeningen en de ingenomen ruimtes; er werd ook nooit een administratieve beslissing genomen om de afvalstraat op die plaats in te richten, wat door het arrest ten onrechte irrelevant wordt geacht. 2.

Het middel specificeert niet waarom het arrest de artikelen 4.1.1, 3° en 9°,

4.2.1, 1°, a) en 5°, a), 4.2.2, 4.2.3, 4.2.4, 6.1.1, 1° en 3°, en 6.3.1, § 1, Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening en artikel 6, eerste lid, van het decreet van 25 april 2014 betreffende de omgevingsvergunning zou schenden. In zoverre is het middel, bij gebrek aan duidelijkheid, niet ontvankelijk. 3.

Het arrest oordeelt niet dat:

• de onwettige toestand van de afvalstraat mag blijven bestaan omdat het volstaat om de paaltjes weg te nemen om zich aan de maximale oppervlakte te conformeren, maar wel dat dit laatste aantoont dat het standpunt van de eisers niet kan worden gevolgd (arrest, p. 6, nr. 5, derde alinea);
• het argument van de eisers dat er geen administratieve beslissing werd genomen om de afvalstraat op die plaats in te richten, als zodanig irrelevant is, maar wel dat dit geen relevantie heeft voor de beoordeling van een fout in oorzakelijk verband met de door hen voorgehouden schade (p. 6, laatste alinea). In zoverre berust het middel op een onjuiste lezing van het arrest en mist het feitelijke grondslag.

Er bestaat geen algemeen rechtsbeginsel van de procedurele loyauteit.

15 SEPTEMBER 2026

P.25.1626.N/4

De verplichting van artikel 149 Grondwet elk vonnis met redenen te

omkleden, houdt niet in dat de rechter de redenen van zijn redenen moet vermelden. Zo ook kan de rechter, behoudens wanneer de conclusies van de partijen hem in dit verband tot een specifiek antwoord verplichten, zonder nadere motivering een bepaalde overweging vanzelfsprekend achten. Hierdoor miskent hij niet het recht van verdediging. 6.

Volgens artikel 10, 12°, Vrijstellingsbesluit is een omgevingsvergunning

voor stedenbouwkundige handelingen niet nodig voor de plaatsing op openbaar domein van boven- of ondergrondse houders voor de selectieve verzameling en ophaling van afval, als de gezamenlijke oppervlakte kleiner is dan twintig vierkante meter. De gezamenlijke oppervlakte in de zin van die bepaling heeft betrekking op het totale grondoppervlak waarop of waaronder die houders zich bevinden, zonder dat rekening wordt gehouden met de aangrenzende oppervlakte die de gezamenlijke containers of houders afbakent, noch met de ruimte die nodig is om de afvalhouders periodiek te ledigen. 7.

De rechter oordeelt voor het overige onaantastbaar over de precieze omvang

van de gezamenlijke oppervlakte in de zin van artikel 10, 12°, Vrijstellingsbesluit. Het Hof gaat wel na of de rechter uit zijn vaststellingen geen gevolgen afleidt die op grond daarvan onmogelijk kunnen worden verantwoord. 8.

In zoverre het middel uitgaat van andere rechtsopvattingen, faalt het naar

recht. 9.

Het arrest (p. 5-6, nrs. 4-5) oordeelt onder meer als volgt:

• het geschil heeft betrekking op de inrichting door de verweerster van wat een afvalstraat wordt genoemd, waaromtrent de eisers aanvoeren dat zij hierdoor schade lijden en hinder ondervinden;
• het betreft een parkeerstrook waarop de verweerster ondergronds vier afvalcontainers heeft geplaatst of ingericht, die een geheel vormen dat aan beide zijden (links en rechts) wordt afgescheiden van de parkeerstrook door telkens twee houten paaltjes. Het betreffen inwerpmodules, namelijk één voor (betalend) huishoudelijk afval, één voor glas, één voor papier en karton en één voor PMD. De containers bevinden zich ondergronds onder de metalen plateau’s;

P.25.1626.N/5

15 SEPTEMBER 2026

• in de loop van het opsporingsonderzoek werd de oppervlakte van de afvalstraat door de politie opgemeten. De oppervlakte bedraagt 16,89 m². Zoals vermeld staan links en rechts van het platform telkens twee houten palen, die louter dienen om te vermijden dat voertuigen tegen de containers aan rijden. De palen maken nochtans geen deel uit van de afvalstraat zelf. Met inbegrip van de palen is er inname van een oppervlakte van 26,83 m²;
• artikel 10, 12°, Vrijstellingsbesluit bepaalt dat de plaatsing van glasbollen, kledingcontainers en andere boven- of ondergrondse houders voor de selectieve

verzameling

en

ophaling

van

afval

is

vrijgesteld

van

vergunningsplicht, als de gezamenlijke oppervlakte kleiner is dan 20 m²;

• de afvalstraat heeft een oppervlakte van minder dan 20 m²;
• het hof van beroep volgt de eisers niet waar zij stellen dat ook de oppervlakte tot aan de paaltjes moet worden meegerekend. Deze maakt immers niet concreet deel uit van de afvalstraat of de oppervlakte die de, in dit geval, ondergrondse houders voor de selectieve verzameling en ophaling van afval innemen. Als er sprake is van de gezamenlijke oppervlakte, dan slaat dit op deze van de houders zelf. Het zou anders immers volstaan dat de verweerster de bewuste paaltjes wegneemt, of dichter tegen de houders plaatst, opdat toch voldaan is aan het oppervlaktecriterium;
• vanzelfsprekend kan ook de oppervlakte die de vrachtwagens innemen, als ze het afval ophalen uit de houders, niet meegerekend worden, zoals de eisers stellen. Op grond van die redenen kan het arrest wettig oordelen dat de gezamenlijke oppervlakte van de afvalstraat kleiner is dan twintig vierkante meter en de desbetreffende constructie derhalve is vrijgesteld van een omgevingsvergunning. In zoverre kan het middel niet worden aangenomen. Tweede middel

Het middel voert schending aan van artikel 6.1 EVRM, artikel 14.1 IVBPR

en de artikelen 10, 11 en 149 Grondwet, alsook miskenning van de algemene rechtsbeginselen houdende eerbiediging van het recht van verdediging, van de

15 SEPTEMBER 2026

P.25.1626.N/6

tegenspraak en de motiveringsplicht: het oordeel van het arrest dat de door de eisers gevraagde onderzoeksmaatregelen niet moeten worden bevolen omdat enkel de burgerlijke belangen en niet de strafvordering in hoger beroep aanhangig zijn, is niet naar recht verantwoord en niet regelmatig met redenen omkleed; de appelrechters nemen ten onrechte geen standpunt in over de door de eisers gevraagde onderzoekshandelingen en beoordelen aldus ook niet de burgerlijke belangen, waardoor het recht van verdediging van de eisers wordt miskend; de eisers hebben recht op een gelijke behandeling waarbij elke discriminatie is uitgesloten. 11.

Het middel voert aan dat de eisers recht hebben op een gelijke behandeling

waarbij elke discriminatie is uitgesloten, maar specificeert niet waarom het arrest de artikelen 10 en 11 Grondwet schendt. In zoverre is het middel, bij gebrek aan duidelijkheid, niet ontvankelijk. 12.

Er bestaat in strafzaken geen algemeen rechtsbeginsel van tegenspraak, te

onderscheiden van het algemeen rechtsbeginsel van het recht van verdediging. In zoverre het middel miskenning van het algemeen rechtsbeginsel van het recht op tegenspraak aanvoert, faalt het naar recht. 13.

Het arrest weigert niet om aanvullende onderzoeksmaatregelen te bevelen

omdat het enkel te oordelen heeft over de burgerlijke belangen. Het oordeelt wel (p. 7-8) dat het hoe dan ook geen bevel kan geven aan het openbaar ministerie om enige onderzoekshandeling uit te voeren en voegt daaraan toe dat het dat ook niet zou kunnen wanneer ook de strafvordering tot de saisine van het appelgerecht zou behoren. In zoverre mist het middel feitelijke grondslag. 14.

Het arrest oordeelt niet enkel zoals het middel aanvoert. Het oordeelt ook

dat:

• het hof van beroep, dat enkel dient te oordelen over de burgerlijke belangen, gelet op het accessoire karakter van de burgerlijke vordering geen ander feit in aanmerking mag nemen dan het feit dat het voorwerp uitmaakt van de initiële strafvordering en bij de beoordeling van het al dan niet foutief gedrag van de

15 SEPTEMBER 2026

P.25.1626.N/7

verweerster rekening moet houden met de bestanddelen van het strafbare feit, voorwerp van de strafvervolging (arrest, p. 5, nr. 3);

• de afvalstraat een oppervlakte heeft van minder dan 20 vierkante meter en de verweerster aldus was vrijgesteld van vergunningsplicht en ook geen fout beging door geen vergunning aan te vragen of er niet over te beschikken (arrest, p. 6, nr. 5, tweede alinea en p. 7, eerste alinea);
• met betrekking tot het aangevoerde gebrek aan voorzorg of voorzichtigheid waardoor aan de eisers slagen of verwondingen zouden zijn toegebracht, de redenen van het beroepen vonnis moeten worden overgenomen in zoverre daarin wordt geoordeeld dat er geen fout van de verweerster is aangetoond (arrest, p. 7, tweede alinea);
• met betrekking tot het aangevoerde nachtlawaai eveneens de redenen van het beroepen vonnis moeten worden overgenomen (arrest, p. 7, derde alinea), waarin werd geoordeeld dat uit het strafdossier niet blijkt dat de verweerster handelingen heeft gesteld die nachtrumoer of nachtlawaai hebben veroorzaakt en er bij haar ook geen schuldige nalatigheid kan worden vastgesteld, waarbij erop wordt gewezen dat de verweerster verschillende stedelijke verordeningen heeft aangenomen waarin het verboden wordt om de nachtrust van de omwonenden te storen tussen 22.00 uur ’s avonds en 06.00 uur ’s morgens en, wat de glascontainers betreft, het deponeren van glasafval enkel toegelaten is tussen 08.00 uur en 20.00 uur, zodat het in de gegeven omstandigheden niet aan de verweerster kan worden toegerekend dat enkele personen na het toegelaten tijdstip afval in de containers hebben gegooid (beroepen vonnis, p. 8, nr. 1.4.3). Aldus oordelen de appelrechters dat de vordering van de eisers, in zoverre gegrond op de telastleggingen A (zonder vergunning een grond gewoonlijk gebruiken, aanleggen of inrichten voor het opslaan van allerlei materialen, materieel of afval), B (optrekken of plaatsen van een constructie zonder vergunning), D (onopzettelijk toebrengen van slagen en verwondingen) en E (nachtlawaai), ongegrond is omdat de in die telastleggingen bedoelde feiten niet bewezen zijn. Uit de aangehaalde redenen blijkt dat de appelrechters meer bepaald van oordeel zijn dat de verweerster in dit verband geen toerekenbare fout of

15 SEPTEMBER 2026

P.25.1626.N/8

nalatigheid heeft begaan, waarmee ze te kennen geven dat hieraan geen afbreuk kan worden gedaan door de onderzoekshandelingen die door de eisers werden gevraagd omdat deze “zouden bewijzen hoe erg het allemaal was” (appelconclusie van de eisers, p. 13). In zoverre kan het middel niet worden aangenomen. Derde middel 15.

Het middel voert schending aan van artikel 6.1 EVRM, artikel 14.1 IVBPR,

artikel 149 Grondwet en artikel 561 oud Strafwetboek, alsook miskenning van de algemene rechtsbeginselen houdende eerbiediging van het recht van verdediging, van de tegenspraak en de motiveringsplicht: het oordeel dat niet is aangetoond dat er sprake was van nachtlawaai en in het bijzonder dat dit het gevolg is van een fout die de verweerster beging, is niet naar recht verantwoord en niet regelmatig met redenen omkleed; het arrest antwoordt niet op de appelconclusie van de eisers waarin zij hebben aangevoerd dat de verweerster het nachtlawaai organiseert door de wijze waarop de afvalstraat werd geplaatst en de werking ervan die hierdoor mogelijk wordt gemaakt, dat de afvalstraat een mini-containerpark is dat wordt uitgebaat zonder exploitatievergunning, er geen maatregelen werden genomen om ervoor te zorgen dat de afvalstraat ’s nachts wordt afgesloten en niet wordt gebruikt, dat de deskundige eraan voorbij ging dat het hevigste lawaai wordt veroorzaakt in het weekend enz.; de verweerster handelde foutief door de afvalstraat te installeren in een doodlopende straat, wat milieuovertreders aantrekt, terwijl uit de vaststellingen van de deskundige blijkt dat er wel degelijk nachtlawaai is en ook een verdere buur ’s nachts door het lawaai evenmin kan slapen. 16.

Er bestaat in strafzaken geen algemeen rechtsbeginsel van tegenspraak, te

onderscheiden van het algemeen rechtsbeginsel van het recht van verdediging. In zoverre het middel miskenning van het algemeen rechtsbeginsel van het recht op tegenspraak aanvoert, faalt het naar recht. 17.

Met de in het antwoord op het tweede middel aangehaalde redenen

verwerpen en beantwoorden de appelrechters de appelconclusie van de eisers in zoverre daarin werd aangevoerd dat de verweerster door het aanleggen van een

15 SEPTEMBER 2026

P.25.1626.N/9

afvalstraat een fout of nalatigheid heeft begaan waardoor nachtrumoer of nachtlawaai werd veroorzaakt. In zoverre mist het middel feitelijke grondslag. 18.

Voor het overige komt het middel onder het mom van een wettigheidskritiek

op tegen het onaantastbare oordeel van de appelrechters over de feiten of verplicht het tot een onderzoek van feiten waarvoor het Hof niet bevoegd is. In zoverre is het middel niet ontvankelijk. Vierde middel 19.

Het middel voert schending aan van artikel 6.1 EVRM, artikel 14.1 IVBPR,

artikel 149 Grondwet en de artikelen 1382 en 1383 oud Burgerlijk Wetboek, alsook miskenning van de algemene rechtsbeginselen houdende eerbiediging van het recht van verdediging, het recht op tegenspraak, de motiveringsplicht en de procedurele loyauteit: het arrest verantwoordt niet naar recht dat de eisers geen vergoeding vragen van concrete schade die het gevolg is van het in het beroepen vonnis definitief bewezenverklaarde misdrijf C, dat betrekking heeft op het richten van vaste bewakingscamera’s op een plaats in strijd met de wet van 21 maart 2007 tot regeling van de plaatsing en het gebruik van bewakingscamera’s, en dat zij die schade ook niet aantonen; het arrest antwoordt niet op de argumentatie van de eisers dat zij het slachtoffer werden van spionage doordat de camera’s op hun woning waren gericht, wat een inbreuk betekent op hun privacy; het arrest miskent het gegeven dat de eisers één euro provisionele schadevergoeding hebben gevorderd voor materiële en morele schade; er moet geen concrete schade worden gevorderd om één euro provisie te verkrijgen op morele en materiële schade. 20.

Er bestaat geen algemeen rechtsbeginsel van de procedurele loyauteit, noch

een algemeen rechtsbeginsel van tegenspraak, te onderscheiden van het algemeen rechtsbeginsel van het recht van verdediging. In zoverre het middel miskenning van die algemene rechtsbeginselen aanvoert, faalt het naar recht.

15 SEPTEMBER 2026

P.25.1626.N/10

Het middel komt onder het mom van een motiveringsgebrek en een

wettigheidskritiek op tegen het onaantastbare oordeel van de appelrechters dat de eisers niet aantonen dat het feit, voorwerp van de telastlegging C, voor hen concrete schade tot gevolg heeft gehad. In zoverre is het middel niet ontvankelijk. Dictum Het Hof, Verwerpt de cassatieberoepen. Veroordeelt de eisers tot de kosten van hun cassatieberoep. Bepaalt de kosten op 74,11 euro, waarvan 39,11 euro is verschuldigd. Dit arrest is gewezen te Brussel door het Hof van Cassatie, tweede kamer, samengesteld uit voorzitter Filip Van Volsem, als voorzitter, de raadsheren Peter Hoet, Eric Van Dooren, Steven Van Overbeke en Bruno Lietaert, en in openbare rechtszitting van 15 september 2026 uitgesproken door voorzitter Filip Van Volsem, in aanwezigheid van advocaat-generaal Isabelle De Tandt, met bijstand van griffier Kristel Vanden Bossche.

K. Vanden Bossche

B. Lietaert

S. Van Overbeke

E. Van Dooren

P. Hoet

F. Van Volsem