Cour de cassation de Belgique — Hof van Cassatie, 2026-10-02, ECLI:BE:CASS:2026:ARR.20261002.1N.5

Cour de cassation de Belgique — Hof van Cassatie — ECLI:BE:CASS:2026:ARR.20261002.1N.5 (2026-10-02)

--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT --- 2 OKTOBER 2026

C.25.0113.N/1

Hof van Cassatie van België

Arrest

Nr. C.25.0113.N M. D., vertegenwoordigd door mr. Johan Verbist, advocaat bij het Hof van Cassatie, met kantoor te 2000 Antwerpen, Amerikalei 187/302, waar de eiser woonplaats kiest, tegen G. H., verweerder.

I.

RECHTSPLEGING VOOR HET HOF

Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Gent van 15 januari 2025. Advocaat-generaal Frederic Vroman heeft op 11 juni 2026 een schriftelijke conclusie neergelegd. Sectievoorzitter Bart Wylleman heeft verslag uitgebracht.

C.25.0113.N/2

2 OKTOBER 2026

Advocaat-generaal Frederic Vroman heeft geconcludeerd.

II.

CASSATIEMIDDEL

De eiser voert in zijn verzoekschrift dat aan dit arrest is gehecht, een middel aan.

III.

BESLISSING VAN HET HOF

Beoordeling 1.

Krachtens artikel 1149 Oud Burgerlijk Wetboek is, ingeval van foutieve

niet-nakoming van een contractuele verbintenis, de schuldenaar verplicht de schade die de schuldeiser hierdoor lijdt te vergoeden. Deze schade bestaat, in het algemeen, uit het geleden verlies en de gederfde winst, behoudens de toepassing van de artikelen 1150 en 1151 Oud Burgerlijk Wetboek. Krachtens artikel 1184, tweede lid, Oud Burgerlijk Wetboek heeft, in wederkerige overeenkomsten, de partij jegens wie de verbintenis niet is uitgevoerd, de keus om ofwel de andere partij te noodzaken de overeenkomst uit te voeren, wanneer de uitvoering mogelijk is, ofwel de ontbinding van de overeenkomst te vorderen, met schadevergoeding. 2.

De wegens een contractuele wanprestatie toegekende schadevergoeding in

geval van ontbinding op grond van voormelde wetsbepaling, heeft tot doel de schuldeiser te plaatsen in de toestand waarin hij zich zou hebben bevonden indien de schuldenaar zijn verbintenis zou zijn nagekomen.

Dit houdt in dat de

vergoeding aan de schuldeiser geen verrijking mag opleveren. Wanneer de contractuele wanprestatie een voordeel oplevert voor de schuldeiser, moet dit voordeel bijgevolg worden toegerekend op het bedrag van de schadevergoeding wanneer de schuldeiser zonder de wanprestatie niet van het voordeel had genoten. 3.

De appelrechter stelt vast dat uit de inhoud van de tussen partijen gesloten

overeenkomst en de wijze waarop partijen daaraan uitvoering hebben gegeven, blijkt dat hun gemeenschappelijke bedoeling de volgende was:

2 OKTOBER 2026

C.25.0113.N/3

• de verweerder stelde begin 2021 een stacaravan, die hij op 11 november 2020 voor de prijs van 5.500 euro had aangekocht, samen met concreet aangeduide inboedel, voor onbepaalde duur ter beschikking van de eiser;
• voor deze terbeschikkingstelling werd een vast bedrag van 8.100 euro overeengekomen;
• het was de eiser toegelaten dit vast bedrag te betalen aan minimaal 400 euro per maand;
• zolang de eiser het bedrag van 8.100 euro niet volledig had betaald, bleef de verweerder eigenaar van de stacaravan;
• eens dit bedrag volledig was terugbetaald, zou de eiser eigenaar worden van de caravan, wat blijkt uit het feit dat in de overeenkomst was gestipuleerd dat:
• het bedrag van 8.100 euro onder meer is bedoeld voor de aankoop van de caravan;
• wanneer de eiser de caravan niet meer zou willen houden en zou wensen te verhuizen, de verweerder de eerste keuze zou hebben om de caravan aan te kopen voor de prijs van 5.500 euro;
• de caravan eigendom van de verweerder blijft totdat de eiser het bedrag van 8.100 euro volledig heeft betaald en de verweerder a contrario na betaling van 8.100 euro door de eiser geen eigenaar meer is;
• slechts zolang de eiser het bedrag van 8.100 euro niet volledig heeft betaald, de betaalde bedragen als huurgeld worden beschouwd.

Na de overeenkomst te hebben ontbonden ten nadele van de eiser wegens

wanbetaling, oordeelt de appelrechter dat:

• het aangewezen is de ontbinding te doen terugwerken tot de datum waarop de verweerder de eiser heeft gedagvaard, dit is op 1 februari 2022, aangezien de eiser de caravan op dat ogenblik zeker al had verlaten;
• tot 1 februari 2022 de eiser 400 euro x 13 maanden had moeten betalen, dit is 5.200 euro, maar hij tot dan slechts 1.690 euro heeft betaald, zodat hij op grond van de overeenkomst zelf een bedrag van 3.510 euro is verschuldigd aan de verweerder;

2 OKTOBER 2026

C.25.0113.N/4

• de verweerder daarnaast recht heeft op vergoeding van de schade die hij heeft geleden door de contractuele wanprestatie van de eiser na ontbinding van de overeenkomst;
• die schadevergoeding ertoe strekt de verweerder te plaatsen in de situatie die zou hebben bestaan indien de eiser zijn contractuele verplichtingen was nagekomen;
• indien de eiser zijn contractuele verplichtingen correct was nagekomen, hij aan de verweerder 8.100 euro zou hebben betaald, zodat de verweerder schade heeft geleden ten belope van 8.100 euro – 5.200 euro = 2.900 euro;
• aan de verweerder tevens een vergoeding van 300 euro voor persoonlijke prestaties ten gevolge van opruimwerkzaamheden wordt toegekend, zodat de verweerder in hoofdsom recht heeft op 3.510 euro + 2.900 euro + 300 euro = 6.710 euro.

Aldus houdt de appelrechter bij het bepalen van het bedrag van de door de

eiser aan de verweerder verschuldigde schadevergoeding wegens contractuele wanprestatie na ontbinding geen rekening met het voordeel dat de wanprestatie voor de verweerder oplevert, namelijk dat hij het eigendomsrecht over de stacaravan behoudt, terwijl het eigendomsrecht op de eiser zou zijn overgegaan indien deze zijn verbintenis zou zijn nagekomen. Door aan de verweerder bijgevolg een schadevergoeding wegens contractuele wanprestatie na ontbinding toe te kennen die hem in een betere toestand plaatst dan waarin hij zich zou hebben bevonden indien de eiser zijn verbintenis zou zijn nagekomen, schendt de appelrechter de artikelen 1149 en 1184, tweede lid, Oud Burgerlijk Wetboek. Het middel is gegrond. Dictum Het Hof, Vernietigt het bestreden arrest in zoverre het uitspraak doet over de vordering van de verweerder tot schadevergoeding en uitspraak doet over de kosten.

2 OKTOBER 2026

C.25.0113.N/5

Beveelt dat van dit arrest melding zal worden gemaakt op de kant van het gedeeltelijk vernietigde arrest. Houdt de kosten aan en laat de beslissing daaromtrent over aan de feitenrechter. Verwijst de aldus beperkte zaak naar het hof van beroep te Antwerpen. Dit arrest is gewezen te Brussel door het Hof van Cassatie, eerste kamer, samengesteld uit sectievoorzitter Geert Jocqué, als voorzitter, sectievoorzitter Bart Wylleman, en de raadsheren Ilse Couwenberg, Myriam Ghyselen en Eva Van Hoorde, en in openbare rechtszitting van 2 oktober 2026 uitgesproken door sectievoorzitter Geert Jocqué, in aanwezigheid van advocaat-generaal Frederic Vroman, met bijstand van griffier Elien Van Isterdael.

E. Van Isterdael

E. Van Hoorde

M. Ghyselen

I. Couwenberg

B. Wylleman

G. Jocqué

VERZOEKSCHRIFT/1

Verzoekschrift

VOORZIENING IN CASSATIE

VOOR:

D. M.,

bijgestaan en vertegenwoordigd door ondergetekende advocaat bij het Hof van Cassatie Johan Verbist, kantoor houdend te 2000 Antwerpen, Amerikalei 187/302, alwaar keuze van woonst wordt gedaan,

TEGEN:

H.G.,

verweerder in cassatie,

Aan de heren Eerste Voorzitter en Voorzitter van het Hof van Cassatie,

Aan de Dames en Heren Raadsheren in het Hof van Cassatie,

VERZOEKSCHRIFT/2

Hooggeachte Heren en Dames,

Eiser heeft de eer een arrest aan uw beoordeling voor te leggen dat op 15 januari 2025 op tegenspraak tussen de partijen werd gewezen door de twaalfde sexies kamer van het hof van beroep te Gent (2023/AR/1588).

VERZOEKSCHRIFT/3

FEITEN EN PROCEDUREVOORGAANDEN

Het geschil heeft betrekking op een overeenkomst die partijen zijn aangegaan met betrekking tot een stacaravan, eigendom van verweerder. In essentie hield deze overeenkomst in dat eiser aan verweerder in maandelijkse schijven een bedrag zou betalen van 8.100 euro, waarna, bij volledige betaling, de eigendom van de stacaravan zou overgaan op eiser.

Vanaf januari 2021 tot en met augustus 2021 betaalde eiser maandelijks wisselende bedragen aan verweerder in uitvoering van deze overeenkomst.

Op 27 september 2021 stelde verweerder eiser in gebreke tot betaling van 7.308,14 euro.

Op 1 februari 2022 heeft verweerder eiser laten dagvaarden voor de rechtbank van eerste aanleg West-Vlaanderen, afdeling Brugge, in ontbinding van de overeenkomst en in betaling van 12.803,39 euro meer interesten en gedingkosten.

Bij vonnis van 1 september 2022 werd eiser veroordeeld tot betaling aan verweerder van 2.710 euro meer interesten en gedingkosten.

Op 27 september 2023 heeft verweerder hoger beroep ingesteld. Eiser heeft incidenteel beroep ingesteld.

In het bestreden arrest wordt het principaal beroep deels gegrond en het incidenteel beroep ongegrond verklaard. Opnieuw rechtdoend, wordt eiser veroordeeld tot betaling aan verweerder van 6.710 euro meer interesten. De kosten worden omgeslagen.

Tegen dit arrest wenst eiser op te komen met het volgende middel tot cassatie.

VERZOEKSCHRIFT/4

ENIG MIDDEL TOT CASSATIE

Geschonden wetsbepalingen

− De artikelen 1149 en 1184, tweede lid, van het oud Burgerlijk Wetboek, telkens zoals van toepassing vóór hun opheffing bij Wet van 28 april 2022.

Aangevochten beslissing

Na de overeenkomst te hebben ontbonden ten nadele van eiser, veroordeelt de appelrechter eiser tot betaling van 6.710,00 euro, op grond van volgende motieven:

“7. De ontbinding van een wederkerige overeenkomst werkt in beginsel terug tot op het ogenblik van de contractsluiting, zodat de partijen de wederzijds geleverde prestaties aan elkaar dienen terug te geven. Dit is anders voor doorlopende overeenkomsten, waarbij het onmogelijk is de wederzijds geleverde prestaties terug te geven, zoals hier het geval is. Weliswaar kan [verweerder] de ontvangen bedragen teruggeven, doch [eiser] kan het genot van de caravan niet teruggeven.

[Eiser] beweert, zonder bewijs, dat hij de caravan in de loop van november 2021 heeft verlaten. [Verweerder] heeft [eiser] gedagvaard op 1 februari 2022. Toen had [eiser] zeker de caravan al verlaten, want [verweerder] verklaart in de dagvaarding dat [eiser] "met de noorderzon is vertrokken".

Hiermee rekening houdend is het aangewezen de ontbinding te doen terugwerken tot de dagvaarding (vgl. Cass., 5 juni 2009, C.07.0482, juportal.be; Cass., 23 juni 2006, C.05.0215.F, juportal.be).

VERZOEKSCHRIFT/5

[Eiser] beweert dat hij tot en met augustus 2021 1.730,00 EUR heeft betaald. Volgens [verweerder] was dit 1.690,00 EUR, dus een verschil van 40,00 EUR. Dit verschil heeft betrekking op de maanden april en mei 2021. Voor die maanden zou [eiser] volgens [verweerder] telkens 20,00 EUR minder betaald hebben dan door [eiser] aangegeven. Uit stuk 6 van [eiser] zelf blijkt dat hij betreffende deze maanden in afkorting van het bedrag van 8.100,00 EUR inderdaad 20,00 EUR minder heeft betaald dan hij in zijn conclusies opgeeft: nl. respectievelijk 230,00 EUR en 180,00 EUR (en dus niet 250,00 EUR en 200,00 EUR). Weliswaar heeft hij toen ook 20,00 EUR betaald, doch dit slaat op het abonnement van de gsm.

Tot en met januari 2022 had [eiser] 400,00 EUR x 13 maanden moeten betalen, dus 5.200,00 EUR. Hij heeft echter tot dan slechts 1.690,00 EUR betaald, zodat hij uit hoofde van de overeenkomst zelf 3.510,00 EUR verschuldigd is.

Daarnaast heeft [verweerder] recht op vergoeding van de schade, die hij geleden heeft door de contractuele wanprestatie(s} van [eiser] en door de ontbinding van de overeenkomst.

Deze schadevergoeding strekt ertoe [verweerder] te plaatsen in de situatie, die zou hebben bestaan, indien [eiser] zijn contractuele verplichtingen was nagekomen.

Het hof bespreekt hierna de diverse door [verweerder] gevorderde schadeposten.

8.1. [Verweerder] vordert het volledige bedrag van 8.100,00 EUR.

Indien [eiser] zijn contractuele verplichtingen correct was nagekomen, zou hij 8.100,00 EUR hebben betaald. [Eiser] heeft dus in dit verband schade geleden tot beloop van 8.100,00 EUR - 5.200,00 EUR= 2.900,00 EUR.

VERZOEKSCHRIFT/6

8.2. [Verweerder] meent dat, indien de overeenkomst te beschouwen is als een huurovereenkomst, hij recht had op 8.400,00 EUR, zijnde de periode van bezetting van januari 2021 tot en met september 2022.

[Eiser] heeft de caravan niet bezet tot en met september 2022. Uiterlijk in de loop van januari 2022 (en volgens [eiser] in de loop van november 2021) heeft [eiser] de caravan verlaten.

In de overeenkomst is bepaald dat het bedrag van 400,00 EUR te beschouwen is als huurgeld zolang het bedrag van 8.100,00 EUR niet volledig betaald is. Dit impliceert een huurperiode van 20 maanden, dus rekenend vanaf januari 2021, tot en met augustus 2022.

In de dagvaarding van 1 februari 2022 stelt [verweerder] immers dat [eiser] met de noorderzon was vertrokken. Reeds vanaf dan had [verweerder] de caravan kunnen herverhuren. Indien [eiser] aanzienlijke schade had veroorzaakt, zoals [verweerder] beweert, dan was er tot en met augustus 2022 nog voldoende tijd om de caravan opnieuw in orde te brengen en vervolgens te verhuren. Er is dus geen reden om uit te gaan van een hoger bedrag dan het bedrag van 8.100,00 EUR volgens de overeenkomst.

8.3. [Verweerder] meent, bovenop het overeengekomen bedrag van 8.100,00 EUR, nog recht te hebben op het huurgeld voor de standplaats van de jaren 2021 en 2022.

Dit is echter niet overeengekomen, noch vloeit dit voort uit de contractuele wanprestatie van [eiser].

Nergens in de overeenkomst is vermeld dat [verweerder] bovenop het bedrag van 8.100,00 EUR ook nog het huurgeld voor de standplaats verschuldigd is.

Het hof heeft er hiervoor reeds op gewezen dat, indien [eiser] zijn verplichtingen was nagekomen, de huurperiode liep tot en met augustus 2022. [Verweerder] had zeker nog tijd om de caravan vóór september

VERZOEKSCHRIFT/7

2022 te verhuren. Indien [eiser] zijn verplichtingen was nagekomen, dan zou hij bovenop het bedrag van 8.100,00 EUR geen huurgeld voor de standplaats hebben moeten betalen, ook niet wat het jaar 2022 betreft, omdat blijkens stuk 7 van [verweerder] het standgeld voor het jaar 2022 verschuldigd was op 31 januari 2022.

Het door [verweerder] betaalde huurgeld voor de standplaats is dus niet het gevolg van de contractuele wanprestatie van [eiser].

Het hof treedt [verweerder] niet bij waar hij verwijst naar zijn stukken 13, zijnde enkele sms'en, waarin [eiser] zou erkend hebben het huurgeld voor de standplaats te moeten betalen. In deze sms'en heeft [eiser] niet erkend dat hij, bovenop het bedrag van 8.100)00 EUR, nog een bijkomend bedrag verschuldigd was voor het huurgeld van de standplaats.

Ook vergeefs verwijst [verweerder] naar artikel 33 van het Vlaams Woninghuurdecreet. Dit artikel luidt: 11De huurder betaalt de huurprijs en de kosten en Jasten op de overeengekomen termijn1 Dit heeft betrekking op de kosten en lasten, die volgens de overeenkomst of volgens de wet ten laste van de huurder vallen. Hiervoor heeft het hof er op gewezen dat nergens in de overeenkomst bepaald is dat, bovenop het overeengekomen bedrag van 8.100,00 EUR, het standgeld ten laste van [eiser] valt. [Verweerder] duidt evenmin een wettelijke bepaling aan volgens dewelke deze kost ten laste van [eiser] zou vallen. Het hof stelt zelf ook geen wettelijke bepaling in die zin vast.

[Verweerder] maakt bijgevolg ten onrechte bijkomend aanspraak op enige vergoeding voor de standplaats.

8.4. [Verweerder] beweert dat [eiser] schade aan de caravan en inboedel ervan heeft toegebracht en begroot deze op 2.500,00 EUR.

8.4.1. Vooreerst stelt het hof vast dat de eerste rechter zonder verdere uitleg overwoog daarvoor niet bevoegd te zijn. Deze overweging was overbodig aangezien [verweerder] geen schadevergoeding wegens huurschade vorderde.

VERZOEKSCHRIFT/8

Louter volledigheidshalve merkt het hof op dat [eiser] voor alle verweer geen exceptie van onbevoegdheid had opgeworpen. De rechtbank van eerste aanleg beschikt over volheid van bevoegdheid, zodat een eventuele exceptie van onbevoegdheid voor elk ander verweer diende opgeworpen te worden om ontvankelijk te zijn.

Thans vordert [verweerder], weliswaar ondergeschikt, wel een vergoeding wegens door [eiser] veroorzaakte schade aan de caravan en de inboedel. Dienaangaande wordt door [eiser] geen exceptie van onbevoegdheid opgeworpen.

Het hof is bevoegd om daarover uitspraak te doen.

Het gaat om een uitbreiding van de vordering, die verband houdt met een akte of feit in de dagvaarding vermeld, zodat deze uitbreiding van vordering ontvankelijk is (artikel 807 Gerechtelijk Wetboek, ook van toepassing in hoger beroep - artikel 1042 Gerechtelijk Wetboek).

8.4.2. In de mate dat [eiser] schade aan de caravan en de inboedel ervan heeft veroorzaakt, is hij gehouden deze te vergoeden. Zonder deze beschadigingen zou [verweerder] deze schade niet geleden hebben.

Het is aan [verweerder] het bewijs van de schade en de omvang ervan te leveren. Dit bewijs kan worden geleverd door alle middelen van recht, vermoedens inbegrepen.

Als stavingstukken legt [verweerder] foto's en een overzicht van uitgaven voor. Het hof merkt daarover het volgende op:

1. Er is bij aanvang van de bewoning door [eiser] geen plaatsbeschrijving opgesteld. [Verweerder] heeft de caravan tweedehands aangekocht voor de prijs van 5.500,00 EUR. Er kan dus niet van worden uitgegaan dat de caravan bij de aanvang van de bewoning geen schade vertoonde.

VERZOEKSCHRIFT/9

1. [Verweerder] legt als stuk 16 een uitgavenstaat voor een totaal bedrag van 1.987,50 EUR voor. Doch uit deze uitgavenstaat kan niet worden afgeleid welke uitgaven betrekking hebben op de caravan.
2. [Verweerder] legt als zijn stuk 10 foto's voor, die zouden genomen zijn bij vertrek van [eiser]. De foto's onder stuk 11 zouden de toestand bij aankomst van [eiser] tonen. Het is niet duidelijk wanneer de door [verweerder] voorgelegde foto's precies genomen zijn.

Het hof stelt vast dat [eiser] niet tegenspreekt dat de foto's, die [verweerder] voorlegt onder zijn stuk 11, de toestand en staat van de caravan weergeven bij zijn aankomst in de caravan, dus begin januari 2021.

Wat de foto's onder stuk 10 van [verweerder] betreft, kan besloten worden dat ze genomen zijn vóór de datum waarop deze stukken aan de raadsman van [eiser] in eerste aanleg zijn meegedeeld. De foto's zijn vermeld in de inventaris van de stukken, gevoegd bij de conclusies in eerste aanleg van [verweerder], neergelegd op 11 april 2022. De foto's zijn dus ten laatste enkele maanden nadat [eiser] de caravan verlaten heeft, genomen.

[Eiser] spreekt niet tegen dat de foto's betrekking hebben op de caravan van [verweerder].

Er is geen reden om ervan uit te gaan dat [verweerder] schade, die op de foto's zichtbaar is, zelf heeft aangebracht. Daartoe had hij als eigenaar van de caravan en van de inboedel geen belang.

Er zijn ook geen aanwijzingen van vandalisme door derden tijdens deze paar maanden tussen het ogenblik waarop [eiser] de caravan verlaten heeft en het ogenblik waarop de foto's genomen zijn.

VERZOEKSCHRIFT/10

1. Niet op alle foto's onder stuk 10 is schade te zien. Zo ziet het hof geen (duidelijke) schade op de foto's met de rechtstaande matras, de watertoevoer, de rolluik en het toilet. Schade is wel vast te stellen op 2 foto's van een vloer (met plint). Het blijkt niet dat de krassen zijn aangebracht tijdens de bewoning door [eiser]. Hetzelfde geldt wat betreft de bevuiling van het plafond in, naar het hof veronderstelt, het toilet of de doucheruimte.

Er is plintschade vast te stellen. Ook hiervan is niet bewezen dat deze tijdens de bewoning door [eiser] is veroorzaakt.

Ten slotte is er op diverse foto's heel veel rommel vast te stellen. Er zijn ook foto's van een vernielde bromfiets, maar het blijkt niet en [verweerder] beweert ook niet dat deze bromfiets zijn eigendom was.

Het hof neemt aan dat de grote hoeveelheid rommel door [eiser] werd achtergelaten. Er is geen logische reden denkbaar dat [verweerder] deze rommel1 die dan van elders zou moeten gebracht zijn, daar gedeponeerd zou hebben.

Er is een foto met een beledigende tekst te zien1 doch het blijkt niet dat het verwijderen van deze tekst een meer dan eenvoudige reiniging vergt.

Bijgevolg kan enkel een vergoeding worden toegekend om de rommel te verwijderen en de caravan te reinigen.

[Verweerder] beweert dat hij samen met zijn partner de rommel naar het containerpark heeft gebracht. Een vergoeding voor zijn partner kan hij niet eisen, vermits dit voor hem geen persoonlijk geleden schade is.

Gezien de aard van deze schade en bij gebrek aan stukken is het onmogelijk om deze schade concreet te begroten.

VERZOEKSCHRIFT/11

Het hof kent bijgevolg aan [verweerder] voor zijn persoonlijke prestaties een vergoeding naar redelijkheid en billijkheid toe, nl. 300,00 EUR.

8.5. Louter volledigheidshalve merkt het hof op dat, waar [verweerder] het op p. 17 van zijn synthesebesluiten heeft over een opzeggingstermijn van 3 maanden en wederverhuringsvergoedingen van 3, 2 of 1 jaar, deze niet van toepassing zijn, aangezien niet blijkt dat [verweerder] de overeenkomst geregistreerd heeft. Zolang een huurovereenkomst niet geregistreerd is, zijn deze opzeggingstermijnen en wederverhuringsvergoedingen niet van toepassing (artikel 20 Woninghuurdecreet).

In hoofdsom heeft [verweerder] recht op 3.510,00 EUR+ 2.900,00 EUR+ 300,00 EUR= 6.710,00 EUR” (bestreden arrest p. 13-18)

Grieven

Krachtens artikel 1149 van het oud Burgerlijk Wetboek bestaat de aan de schuldeiser verschuldigde schadevergoeding, in het algemeen, in het verlies dat hij heeft geleden en in de winst die hij heeft moeten derven, behoudens de daarna gestelde uitzonderingen en beperkingen.

Krachtens artikel 1184, tweede lid, van het oud Burgerlijk Wetboek, heeft in wederkerige contracten de partij jegens wie de verbintenis niet is uitgevoerd, de keuze om ofwel de andere partij te noodzaken de overeenkomst uit te voeren, wanneer de uitvoering mogelijk is, ofwel de ontbinding van de overeenkomst te vorderen, met schadevergoeding.

De schadevergoeding wegens contractuele wanprestatie in geval van ontbinding op grond van voormeld artikel, heeft tot doel de schuldeiser te plaatsen in de toestand waarin hij zich zou hebben bevonden indien de schuldenaar zijn verbintenis zou zijn nagekomen. Die schade wordt door de feitenrechter

VERZOEKSCHRIFT/12

beoordeeld, doch het staat aan Uw Hof na te gaan of de feitenrechter zijn beslissing wettig heeft kunnen gronden op zijn vaststellingen.

Blijkens de vaststellingen van de appelrechter zou, bij volledige betaling van het contractueel verschuldigde bedrag van 8.100 euro, het eigendomsrecht over de stacaravan overgaan op eiser:

“- zolang het bedrag van 8.100,00 EUR niet volledig betaald was, bleef [verweerder] eigenaar van de stacaravan;

• eens dit bedrag volledig terugbetaald was, zou [eiser] eigenaar van de caravan worden; dit blijkt uit het feit dat in de overeenkomst gestipuleerd is dat: o het bedrag van 8.100,00 EUR o.m. bedoeld is voor de aankoop van de caravan; o wanneer [eiser] de caravan niet meer zou willen houden en zou wensen te verhuizen, [verweerder] de eerste keuze zou hebben om de caravan aan te kopen voor de prijs van 5.500,00 EUR; o de caravan eigendom van [verweerder] blijft totdat de caravan en het bedrag van 8.100,00 EUR volledig is betaald; a contrario is [verweerder] na betaling van 8.100,00 EUR door [eiser] geen eigenaar meer; […] o slechts zolang het bedrag van 8.100,00 EUR niet volledig is betaald, de betaalde bedragen beschouwd worden als huurgeld” (bestreden arrest p. 11) Na de overeenkomst te hebben ontbonden ten nadele van eiser wegens wanbetaling, veroordeelt de appelrechter eiser tot betaling van een schadevergoeding van 6.710 euro in hoofdsom, samengesteld als volgt:

1. de nog verschuldigde (af)betalingen tot op het moment van dagvaarding: 3.510 euro (hetzij 5.200 euro min de reeds betaalde bedragen ten belope van 1.690 euro);
2. de na de dagvaarding nog resterende (af)betalingen: 2.900 euro (hetzij 8.100 euro min 5.200 euro);
3. een vergoeding voor opkuis: 300 euro Wat de tweede schadepost betreft, overweegt de appelrechter:

“[Verweerder] vordert het volledige bedrag van 8.100,00 EUR.

VERZOEKSCHRIFT/13

Indien [eiser] zijn contractuele verplichtingen correct was nagekomen, zou hij 8.100,00 EUR hebben betaald. [Eiser] heeft dus in dit verband schade geleden tot beloop van 8.100,00 EUR - 5.200,00 EUR= 2.900,00 EUR” (bestreden arrest p. 14)

Uit de vaststellingen van de appelrechter blijkt evenwel dat, indien eiser zijn contractuele verplichtingen correct was nagekomen, verweerder inderdaad een bedrag van 8.100 euro zou hebben ontvangen, maar hij tevens zijn eigendomsrecht over de stacaravan zou verliezen ten gunste van eiser.

De appelrechter houdt bij de begroting van de schade die verweerder heeft geleden, geen rekening met deze contractueel bedongen eigendomsoverdracht. Terwijl de schadevergoeding wegens contractuele wanprestatie in geval van ontbinding tot doel heeft de schuldeiser te plaatsen in de toestand waarin hij zich zou hebben bevonden indien de schuldenaar zijn verbintenis zou zijn nagekomen, wordt verweerder op die manier geplaatst in een bétere toestand dan diegene waarin hij zich zou hebben bevonden indien eiser zijn verbintenis zou zijn nagekomen. Verweerder bekomt immers niet enkel een integrale betaling van de contractueel bepaalde 8.100 euro; hij behoudt ook het eigendomsrecht over de stacaravan, wat niet het geval zou zijn geweest bij een correcte uitvoering van de overeenkomst.

Door aldus een schadevergoeding toe te kennen die verweerder in een betere toestand plaatst dan diegene waarin hij zich zou hebben bevonden indien eiser zijn verbintenis zou zijn nagekomen, schendt de appelrechter de artikelen 1149 en 1184, tweede lid, van het oud Burgerlijk Wetboek.

TOELICHTING

De schadevergoeding wegens contractuele wanprestatie in geval van ontbinding van de overeenkomst heeft tot doel de schuldeiser te plaatsen in de toestand waarin hij zich zou hebben bevonden indien de schuldenaar zijn verbintenis zou zijn nagekomen (Cass. 13 oktober 2011, Arr.Cass. 2011, afl. 10, 2096; zie ook Cass. 26 januari 2023, C.21.0033.F).

VERZOEKSCHRIFT/14

Dit betekent in casu dat de appelrechter ten onrechte abstractie heeft gemaakt van de eigendomsoverdracht die, blijkens zijn vaststellingen, besloten lag in de nakoming van de overeenkomst. Ten gevolge van de ontbinding hoeft verweerder deze eigendomsoverdracht niet langer te ondergaan, en dit voordeel moet in mindering worden gebracht van de schade die verweerder heeft geleden:

“Bijgevolg moeten bij de berekening van de schadevergoeding de voordelen in mindering worden gebracht die de ontbinding voor de schuldeiser heeft meegebracht. Indien de primaire verbintenis van de schuldenaar de betaling van een prijs tot voorwerp had, dan zal de verbintenis van de schuldeiser het leveren van een andere prestatie tot voorwerp hebben gehad. Door de ontbinding moet de schuldeiser deze prestatie niet meer leveren (of krijgt hij deze terug). De kosten die hij hierdoor uitspaart, moeten bij de berekening van de schadevergoeding dan ook in mindering worden gebracht” (J. BAECK, “Voor wie meer wil dan de ontbinding: bijkomende schadevergoeding”, TBBR 2016, afl. 6, 307, nr. 12).

Op deze gronden en overwegingen besluit ondergetekende advocaat bij het Hof van Cassatie voor eiser dat het U, Hooggeachte Dames en Heren, moge behagen het bestreden arrest te vernietigen, de zaak en de partijen te verwijzen naar een ander hof van beroep en uitspraak te doen over de kosten als naar recht.

VERZOEKSCHRIFT/15

Antwerpen, 24 maart 2025

Johan Verbist

Bij de indiening ter griffie wordt bij deze voorziening het exploot van betekening van deze voorziening aan de verwerende partij gevoegd.