Cour constitutionnelle de Belgique — Grondwettelijk Hof — ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162 (2025-12-04)
Sommaire (FR) :
- Question préjudicielle posée à la Cour de justice de l'Union
européenne - Rejet du recours pour le surplus
Samenvatting (NL) :
- Prejudiciële vraag aan het Hof van Justitie van de Europese Unie -
Verwerping van het beroep voor het overige
--- TEXTE INTÉGRAL DE L'ARRÊT ---
Grondwettelijk Hof
Arrest nr. 162/2025
van 4 december 2025
Rolnummer : 8354
In zake : het beroep tot vernietiging van de wet van 29 maart 2024 « betreffende de
oprichting en de organisatie van de opdrachten van ETIAS Nationale Eenheid (E.N.E.) »,
ingesteld door de vzw « Ligue des droits humains ».
Het Grondwettelijk Hof,
samengesteld uit de voorzitters Pierre Nihoul en Luc Lavrysen, en de rechters Thierry Giet,
Joséphine Moerman,
Michel
Pâques,
Yasmine Kherbache,
Sabine de Bethune,
Emmanuelle Bribosia, Willem Verrijdt en Magali Plovie, bijgestaan door griffier
Frank Meersschaut, onder voorzitterschap van voorzitter Pierre Nihoul,
wijst na beraad het volgende arrest :
I. Onderwerp van het beroep en rechtspleging
Bij verzoekschrift dat aan het Hof is toegezonden bij op 28 oktober 2024 ter post
aangetekende brief en ter griffie is ingekomen op 30 oktober 2024, heeft de vzw « Ligue des
droits humains », bijgestaan en vertegenwoordigd door mr. Catherine Forget, advocate bij de
balie te Brussel, beroep tot vernietiging ingesteld van de wet van 29 maart 2024 « betreffende
de oprichting en de organisatie van de opdrachten van ETIAS Nationale Eenheid (E.N.E.) »
(bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad van 29 april 2024, tweede editie, erratum in het
Belgisch Staatsblad van 31 oktober 2024).
De Ministerraad, bijgestaan en vertegenwoordigd door mr. Nicolas Bonbled en
mr. Baptiste Appaerts, advocaten bij de balie te Brussel, heeft een memorie ingediend.
Bij beschikking van 24 september 2025 heeft het Hof, na de rechters-verslaggevers
Magali Plovie en Willem Verrijdt te hebben gehoord, beslist dat de zaak in staat van wijzen
was, dat geen terechtzitting zou worden gehouden, tenzij een partij binnen zeven dagen na
ontvangst van de kennisgeving van die beschikking een verzoek om te worden gehoord, zou
hebben ingediend, en dat, behoudens zulk een verzoek, de debatten na die termijn zouden
worden gesloten en de zaak in beraad zou worden genomen.
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
2
Aangezien geen enkel verzoek tot terechtzitting werd ingediend, is de zaak in beraad
genomen.
De bepalingen van de bijzondere wet van 6 januari 1989 op het Grondwettelijk Hof met
betrekking tot de rechtspleging en het gebruik van de talen werden toegepast.
II. In rechte
-ATen aanzien van de ontvankelijkheid
A.1. In hoofdorde voert de Ministerraad aan dat het beroep niet onder de bevoegdheid van het Hof valt. Hij
geeft aan dat in het verzoekschrift geen enkele grief wordt uiteengezet tegen de wet van 29 maart 2024
« betreffende de oprichting en de organisatie van de opdrachten van ETIAS Nationale Eenheid (E.N.E.) » (hierna :
de wet van 29 maart 2024) in het licht van bepalingen waarvan het Hof de inachtneming waarborgt, maar enkel in
het licht van de richtlijn (EU) 2016/680 van het Europees Parlement en de Raad van 27 april 2016 « betreffende
de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens door bevoegde
autoriteiten met het oog op de voorkoming, het onderzoek, de opsporing en de vervolging van strafbare feiten of
de tenuitvoerlegging van straffen, en betreffende het vrije verkeer van die gegevens en tot intrekking van
Kaderbesluit 2008/977/JBZ van de Raad » (hierna : de richtlijn (EU) 2016/680) en in het licht van de
verordening (EU) 2018/1240 van het Europees Parlement en de Raad van 12 september 2018 « tot oprichting van
een Europees reisinformatie- en -autorisatiesysteem (Etias) en tot wijziging van de Verordeningen (EU)
nr. 1077/2011, (EU) nr. 515/2014, (EU) 2016/399, (EU) 2016/1624 en (EU) 2017/2226 » (hierna : de Etiasverordening). Het komt echter het Hof niet toe zich uit te spreken over de bestaanbaarheid van wettelijke
bepalingen met internationaalrechtelijke normen.
Overigens zijn de meeste punten van kritiek van de verzoekende partij op de wet van 29 maart 2024 in
werkelijkheid gericht tegen de Etias-verordening zelf, die niet onder de bevoegdheid van het Hof valt. Ook om die
reden stelt de Ministerraad dat het beroep niet ontvankelijk is.
Ten aanzien van het enige middel
A.2.1. De verzoekende partij leidt een enig middel af uit de schending, door het geheel of een deel van de
wet van 29 maart 2024, van de artikelen 10, 11 en 22 van de Grondwet, al dan niet in samenhang gelezen met
artikel 8 van het Europees Verdrag voor de rechten van de mens, met de artikelen 7, 8, 47 en 52 van het Handvest
van de grondrechten van de Europese Unie (hierna : het Handvest), met de artikelen 8, 10, 11, 13, 14, 15, 41 en
54 van de richtlijn (EU) 2016/680, met de artikelen 23 en 51 van de verordening (EU) 2016/679 van het Europees
Parlement en de Raad van 27 april 2016 « betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de
verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens en tot intrekking van
Richtlijn 95/46/EG (algemene verordening gegevensbescherming) » (hierna : de algemene verordening
gegevensbescherming) en met de artikelen 4, 6, 14, 33, 51, 52, 54 en 66 van de Etias-verordening.
A.2.2. De Ministerraad doet gelden, in ondergeschikte orde, dat het middel niet ontvankelijk is omdat de
verzoekende partij niet uiteenzet in welk opzicht de in het middel beoogde grondwetsbepalingen waarvan het Hof
de inachtneming waarborgt, geschonden zouden zijn. De meeste grieven die door de verzoekende partij worden
uiteengezet, hebben overigens tot doel het Hof ertoe aan te zetten te besluiten, ofwel dat de Etias-verordening de
ter ondersteuning van het middel aangevoerde bepalingen schendt, ofwel dat de wet van 29 maart 2024 niet in
overeenstemming is met de Etias-verordening, waarvoor het Hof in beide hypothesen niet bevoegd is.
De Ministerraad wijst nog erop dat bepaalde grieven specifiek gericht zijn tegen de bepalingen van de wet
van 29 maart 2024 betreffende het recht van beroep, dat openstaat voor de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen,
tegen de beslissingen tot weigering van een autorisatie die zijn genomen door de ETIAS Nationale Eenheid
(hierna : de ENE). Die bepalingen werden echter ingevoegd bij de wet van 24 april 2024 « tot wijziging van de
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
3
wet van 29 maart 2024 betreffende de oprichting en de organisatie van de opdrachten van de ETIAS Nationale
Eenheid (E.N.E.) », en niet bij de wet van 29 maart 2024, zodat het middel niet ontvankelijk is in zoverre het die
bepalingen beoogt.
A.3.1. De verzoekende partij doet gelden dat de doelstellingen van de Etias-verordening, en bijgevolg van
de wet van 29 maart 2024, bekommernissen inzake beheersing van veiligheidsrisico’s en inzake beheer van de
grenzen combineren, wat leidt tot een strafbaarstelling van migratie en bijgevolg tot een onevenredige inmenging
in de grondrechten van de betrokken personen. Zij is eveneens van oordeel dat de Etias-verordening, in het kader
van haar oogmerk van bestrijding van risico’s inzake veiligheid, illegale immigratie of gezondheid, de « risico’s »
die zij wil bestrijden onvoldoende nauwkeurig definieert, en zich ertoe beperkt aan de Europese Commissie de
zorg toe te vertrouwen om die « risico’s » nader te omschrijven. De verzoekende partij beklemtoont eveneens dat
de lijst van de gegevens die moeten worden verstrekt door de aanvrager van een reisautorisatie, langer is dan de
lijst van de gegevens die moeten worden verstrekt in het kader van een visumaanvraag, waaruit zou blijken dat het
beginsel van minimale gegevensverwerking niet in acht is genomen. Zij verzoekt dan ook het Hof om aan het Hof
van Justitie van de Europese Unie een prejudiciële vraag te stellen. Bovendien houden sommige van de te
verstrekken gegevens geen verband met de doelstellingen van Etias, en zijn de gegevens uit de databanken van
Europol, die het centrale Etias-systeem mag raadplegen in het kader van een aanvraag voor een reisautorisatie,
ook zeer ruim en niet beperkt tot het strikt noodzakelijke. Tot slot uit de verzoekende partij kritiek op het feit dat
de Etias-screeningsregels het gebruik van kunstmatige intelligentie impliceren, zodat het onmogelijk kan zijn om
informatie te verkrijgen over de criteria voor de beoordeling van de aanvragen en risico’s, omdat die niet vooraf
zijn vastgelegd.
A.3.2. De Ministerraad merkt op dat die grieven rechtstreeks gericht zijn tegen de Etias-verordening en dat
zij niet onder de bevoegdheid van het Hof vallen. Het is bijgevolg niet aangewezen om de door de verzoekende
partij voorgestelde prejudiciële vraag te stellen aan het Hof van Justitie.
A.4.1. De verzoekende partij doet gelden dat artikel 18 van de wet van 29 maart 2024, dat betrekking heeft
op de Etias-observatielijst waarin de betrokken nationale autoriteiten gegevens kunnen invoeren, niet de
voorwaarden bepaalt waaronder die autoriteiten iemands gegevens erin moeten invoeren, hetgeen de beginselen
van wettigheid en voorspelbaarheid die vervat zijn in artikel 22 van de Grondwet, artikel 8 van het Europees
Verdrag voor de rechten van de mens en de artikelen 7 en 8 van het Handvest, schendt.
A.4.2. De Ministerraad wijst erop dat de kritiek afkomstig is uit het advies dat de
Gegevensbeschermingsautoriteit over het voorontwerp van wet heeft verstrekt. De wetgever heeft echter rekening
gehouden met dat advies en heeft er op gepaste wijze gehoor aan gegeven. Hij wijst voor het overige erop dat de
invoer van gegevens in de Etias-observatielijst hoe dan ook geregeld is bij de artikelen 34, lid 1, en 35, leden 1 en
6, van de Etias-verordening, en dat, krachtens artikel 14 van dezelfde verordening, bij de verwerking van
persoonsgegevens in het Etias-informatiesysteem de menselijke waardigheid, integriteit en grondrechten moeten
worden gerespecteerd, met inbegrip van het recht op eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer en bescherming
van persoonsgegevens. Tot slot herinnert de Ministerraad eraan dat krachtens artikel 19 van de wet van
29 maart 2024 een logbestand moet worden bijgehouden van de verrichtingen die verbonden zijn met het beheer
van de Etias-observatielijst, waardoor de invoer van persoonsgegevens in die lijst daadwerkelijk kan worden
gecontroleerd.
A.5.1. De verzoekende partij doet eveneens gelden dat de artikelen 10 en 22 van de wet van 29 maart 2024
de databanken, en dus de categorieën van gegevens waartoe de gedetacheerde leden van de ENE toegang kunnen
hebben in het kader van het onderzoek van een aanvraag voor een reisautorisatie die handmatig wordt verwerkt
door de ENE, onvoldoende nauwkeurig bepalen.
A.5.2. De Ministerraad doet gelden dat de door de verzoekende partij opgeworpen grief afkomstig is uit het
advies van de Gegevensbeschermingsautoriteit over het voorontwerp van wet, waarop de wetgever heeft
geantwoord in de toelichting bij de bestreden bepalingen. De formulering van de artikelen 12 en 27 van het
voorontwerp werd overigens herzien en stemt niet overeen met de formulering van de artikelen 10 en 22 van de
wet van 29 maart 2024, zoals zij werden aangenomen. Tot slot wijst de Ministerraad erop dat de bestreden
bepalingen zijn aangenomen omwille van de overeenstemming met het arrest van het Hof nr. 131/2023 van
12 oktober 2023 (ECLI:BE:GHCC:2023:ARR.131).
A.6.1. De verzoekende partij zet uiteen dat artikel 33 van de wet van 29 maart 2024 niet voorziet in een
effectief recht van beroep tegen een beslissing waarbij een verbetering of verwijdering van persoonsgegevens die
zijn opgeslagen in het centrale Etias-systeem wordt geweigerd, aangezien de enige controlemogelijkheid waarin
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
4
de wet van 29 maart 2024 voorziet, de saisine is van het Controleorgaan op de politionele informatie of van het
Vast Comité van Toezicht op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten, om na te gaan of er gegevens voorhanden
zijn en of zij overeenkomstig het wettelijke kader zijn verwerkt.
A.6.2. De Ministerraad doet gelden dat artikel 33 van de wet van 29 maart 2024 tot doel heeft te
verduidelijken over welk type van rechtsmiddel personen beschikken die te maken hebben met een administratieve
beslissing waarbij wordt geweigerd hun gegevens te verbeteren of te wissen, overeenkomstig artikel 64, leden 3
en 4, van de Etias-verordening. Hij geeft eveneens aan dat de bestreden bepaling verwijst naar de rechtsmiddelen
die zijn vastgelegd in titel 5, hoofdstuk I, van de wet van 30 juli 2018 « betreffende de bescherming van natuurlijke
personen met betrekking tot de verwerking van persoonsgegevens » (hierna : de wet van 30 juli 2018), waartegen
de kritiek van de verzoekende partij in werkelijkheid is gericht.
A.7. De verzoekende partij doet eveneens gelden dat de wet van 29 maart 2024 niet voorziet in een regeling
om de voorwaarden te bepalen waaronder, en de regels volgens welke de ENE zich uitspreekt, overeenkomstig de
artikelen 40 en 41 van de Etias-verordening, over de nietigverklaring of intrekking van een eerder afgegeven
reisautorisatie. De nietigverklaring of intrekking van een reisautorisatie kan echter een zeker toezicht op de
betrokken personen impliceren, en dus een verwerking van hun persoonsgegevens. Dergelijke maatregelen
behoeven een wettelijke basis die de essentiële elementen van die verwerking vastlegt.
A.8.1. De verzoekende partij bekritiseert ook het feit dat de wet van 29 maart 2024 de Dienst
Vreemdelingenzaken de mogelijkheid biedt om het centrale Etias-systeem te raadplegen in het kader van de
repressieve opdracht die hem is toevertrouwd bij artikel 81 van de wet van 15 december 1980 « betreffende de
toegang tot het grondgebied, het verblijf, de vestiging en de verwijdering van vreemdelingen ». Die wet stelt echter
feiten strafbaar die niet overeenstemmen met de misdrijven waarvoor het centrale Etias-systeem krachtens de
Etias-verordening kan worden geraadpleegd voor repressieve doeleinden.
De verzoekende partij geeft verder nog aan dat de artikelen 13, 18 en 41 van de wet van 29 maart 2024 de
inlichtingen- en veiligheidsdiensten toestaan om, in het kader van hun opdrachten krachtens de wet van
30 november 1998 « houdende regeling van de inlichtingen- en veiligheidsdiensten », het centrale Etias-systeem
te raadplegen voor repressieve doeleinden en om persoonsgegevens in te voeren in de Etias-observatielijst. Die
opdrachten vallen echter niet samen met de opsporing van de strafbare feiten bedoeld in artikel 3, lid 1, punten 15
en 16, van de Etias-verordening, zodat de inlichtingen- en veiligheidsdiensten toegang kunnen hebben tot het
centrale Etias-systeem en gegevens kunnen invoeren in de observatielijst buiten de door de Etias-verordening
vastgelegde doelstellingen om.
A.8.2. De Ministerraad stelt dat die grief op een onjuiste interpretatie van de wet van 29 maart 2024 berust.
Immers, de Dienst Vreemdelingenzaken kan enkel toegang hebben tot het centrale Etias-systeem wanneer hij een
inbreuk opspoort die is vermeld in artikel 13 van de wet van 29 maart 2024, dat verwijst naar de « terroristische
misdrijven » en « ernstige strafbare feiten » zoals gedefinieerd in artikel 3, lid 1, punten 15 en 16, van de Etiasverordening. Wanneer hij misdrijven opspoort waarvoor hij bevoegd is krachtens artikel 81 van de voormelde wet
van 15 december 1980 maar die niet uitdrukkelijk worden beoogd in artikel 13 van de wet van 29 maart 2024,
heeft de Dienst Vreemdelingenzaken geen toegang tot het centrale Etias-systeem.
Op dezelfde wijze hebben de inlichtingen- en veiligheidsdiensten enkel toegang tot dat systeem onder de
voorwaarden van artikel 13 van de wet van 29 maart 2024, dat wil zeggen wanneer zij een misdrijf opsporen dat
is vermeld in artikel 3, lid 1, punten 15 en 16, van de Etias-verordening. Bovendien voorziet artikel 41 van de wet
van 29 maart 2024 in een bijkomende voorafgaande controle van de aanvragen tot raadpleging van het centrale
Etias-systeem die uitgaan van de inlichtingen- en veiligheidsdiensten. Wat betreft de invoer van gegevens door
die diensten in de Etias-observatielijst, verwijst de Ministerraad naar zijn argumentatie die in A.4.2 is samengevat.
A.9.1. De verzoekende partij doet gelden dat artikel 13, § 2, tweede lid, van de wet van 29 maart 2024 aan
de Koning de bevoegdheid delegeert om de lijst vast te stellen van de inbreuken naar Belgisch recht die
overeenstemmen met de terroristische misdrijven en ernstige strafbare feiten bedoeld in artikel 3, lid 1, punten 15
en 16, van de Etias-verordening, op grond waarvan de bevoegde nationale autoriteiten het centrale Etias-systeem
kunnen raadplegen voor repressieve doeleinden, terwijl krachtens het wettigheidsbeginsel vervat in artikel 22 van
de Grondwet en in artikel 8 van het Europees Verdrag voor de rechten van de mens, de wetgever zelf de betrokken
inbreuken naar Belgisch recht had moeten vaststellen.
A.9.2. De Ministerraad zet uiteen dat de wetgever de machtiging aan de Koning naar behoren heeft
verantwoord. Strafrecht is immers voortdurend in ontwikkeling en de wetgever heeft het niet wenselijk geacht om
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
5
een lijst van inbreuken in de wet op te nemen, waardoor de ernst ervan definitief zou zijn bepaald. De wetgever
heeft overigens beklemtoond dat een concordantietabel met de strafbare feiten vermeld in de Etias-verordening en
de strafbare feiten waarin het nationale recht voorziet, zal worden aangenomen bij een koninklijk besluit en aan
de betrokken autoriteiten zal worden bezorgd, als referentiekader. Tot slot merkt de Ministerraad op dat de
bestreden bepaling geen nieuw strafrechtelijk misdrijf creëert, zodat de vereisten met betrekking tot het
wettigheidsbeginsel in strafzaken niet van toepassing zijn.
A.10.1. De verzoekende partij zet uiteen dat de wet van 29 maart 2024 bepaalt dat de sectie van het Nationaal
Crisiscentrum (hierna : de sectie NCCN) binnen de ENE fungeert als centraal toegangspunt in de zin van artikel 50,
lid 2, van de Etias-verordening, en dat die sectie bijgevolg dient te controleren of de toegang tot het centrale Etiassysteem werd verleend overeenkomstig de Etias-verordening. De sectie NCCN bestaat echter deels uit
gedetacheerde leden van verschillende diensten waaraan de wet van 29 maart 2024 toegang tot dat systeem
verleent. Bijgevolg kan de sectie NCCN zich niet op onafhankelijke wijze uitspreken over raadplegingsverzoeken
van diensten waarvan sommige leden gedetacheerd zijn.
A.10.2. De Ministerraad merkt op dat niet de sectie NCCN bij artikel 14, § 1, van de wet van 29 maart 2024
wordt aangewezen als centraal toegangspunt, maar wel « de dienst van de operationele medewerkers van de sectie
NCCN ». Volgens artikel 6 van de wet van 29 maart 2024, dat de samenstelling van die sectie bepaalt, valt de
dienst van de operationele medewerkers niet samen met de leden die gedetacheerd zijn uit de bij dezelfde bepaling
opgesomde diensten. Bijgevolg zijn, binnen de sectie NCCN, de personen die gemachtigd zijn om een verzoek tot
raadpleging van het centrale Etias-systeem in te dienen (zijnde de gedetacheerde leden bedoeld in artikel 6, eerste
lid, 2°, van de wet van 29 maart 2024), niet dezelfde personen als die welke de regelmatigheid van zulke verzoeken
verifiëren (zijnde de leden van de dienst van de operationele medewerkers).
A.11.1. De verzoekende partij doet gelden dat artikel 16 van de wet van 29 maart 2024 het mogelijk maakt
dat de gegevens die voortkomen uit de raadpleging voor repressieve doeleinden van het centrale Etias-systeem
door de nationale autoriteiten, worden bewaard gedurende één maand, of voor een langere termijn wanneer die
gegevens nog noodzakelijk zijn voor het onderzoek waarvoor zij werden opgevraagd, volgens de voor elke dienst
geldende regels. Doordat zij het type van het onderzoek in kwestie niet preciseert, is de bestreden bepaling ook
van toepassing op de onderzoeken die worden gevoerd door de inlichtingendiensten, die mogelijk de doelstellingen
van de Etias-verordening te buiten gaan.
A.11.2. De Ministerraad wijst erop dat de bestreden bepaling de duur van één maand voor het bewaren van
de gegevens in acht neemt, tenzij die gegevens nog noodzakelijk zijn, overeenkomstig artikel 70, lid 4, van de
Etias-verordening, voor het specifieke lopend strafrechtelijk onderzoek waarvoor zij werden opgevraagd.
A.12. De verzoekende partij heeft verder nog kritiek op het feit dat het voorontwerp van wet bepaalt dat de
operationele verantwoordelijke voor de verwerking van de gegevens de voorzitter van de FOD Binnenlandse
Zaken is. Het begrip « operationele verantwoordelijke voor de verwerking van de gegevens » bestaat echter niet
in de algemene verordening gegevensbescherming. Overigens bepaalt de Etias-verordening, in artikel 57, lid 2,
ervan, dat het de ENE is die wordt beschouwd als de verwerkingsverantwoordelijke in de zin van de voormelde
algemene verordening.
A.13.1. De verzoekende partij zet uiteen dat artikel 35 van de wet van 29 maart 2024 niet voorziet in
voldoende effectieve, evenredige en afschrikkende sancties in geval van een inbreuk op de bepalingen van de wet
van 29 maart 2024 of van de Etias-verordening. In het bijzonder betwijfelt zij of het mogelijk is om een
disciplinaire sanctie op te leggen aan de luchtvervoerders, zeevervoerders en internationale vervoerders die
groepen per bus over land vervoeren, die toegang kunnen hebben tot bepaalde gegevens van het centrale Etiassysteem.
A.13.2. De Ministerraad merkt op dat de bestreden bepaling wel degelijk in een sanctieregeling voorziet,
met verwijzing naar de strafsancties bepaald in titel 6, hoofdstuk II, van de wet van 30 juli 2018, en met verwijzing
naar de regeling van disciplinaire sancties die van toepassing is op de overtreder wanneer hij deel uitmaakt van
een overheid die betrokken is bij het Etias-systeem. De strafsancties bepaald in de wet van 30 juli 2018 kunnen
ook gelden voor de vervoerders, aangezien het in principe niet gaat om overheden waarvan de personeelsleden
onder een tuchtregeling vallen. Die sanctieregelingen zijn effectief, evenredig en afschrikkend. Zelfs indien zij dat
niet zouden zijn, zou een eventuele schending van de ter ondersteuning van het middel aangevoerde normen haar
oorsprong vinden in die regelingen, en niet in de wet van 29 maart 2024.
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
6
A.14.1. De verzoekende partij voert ook aan dat de artikelen 30 en 31 van de wet van 29 maart 2024
artikel 66 van de Etias-verordening schenden, aangezien zij voor de toezichthoudende autoriteiten niet in
voldoende middelen voorzien voor de uitoefening van hun opdrachten, en omdat zij de ENE niet verplichten om
de door haar vastgestelde tekortkomingen inzake gegevensbescherming te inventariseren.
A.14.2. De Ministerraad wijst erop dat de grief is afgeleid uit een schending van de Etias-verordening, en
niet van een norm waarvan het Hof de inachtneming waarborgt. De kritiek van de verzoekende partij is overigens
gericht tegen de versies van de bestreden bepalingen in het voorontwerp van de wet, die niet samenvallen met de
bepalingen die uiteindelijk zijn aangenomen. De Ministerraad wijst ook erop dat de artikelen 30 en 31 van de wet
van 29 maart 2024 betrekking hebben op de regels inzake gegevensbescherming en op de bevoegde
gegevensbeschermingsautoriteiten, zodat zij geen verband houden met artikel 66 van de Etias-verordening.
Bovendien verplicht artikel 43 van de wet van 29 maart 2024 de ENE om jaarlijks een activiteitenverslag op te
stellen, dat informatie kan bevatten over de tekortkomingen inzake gegevensbescherming waarvan de ENE zal
hebben kennisgenomen.
A.15. Tot slot klaagt de verzoekende partij aan dat de wet van 29 maart 2024 aan sommige diensten de
mogelijkheid biedt om aan derde landen gegevens door te geven die afkomstig zijn van een raadpleging van het
centrale Etias-systeem voor repressieve doeleinden, en zulks onder andere voorwaarden dan die welke zijn bepaald
in artikel 65, lid 5, van de Etias-verordening.
A.16. In ondergeschikte orde vraagt de verzoekende partij het Hof om prejudiciële vragen te stellen aan het
Hof van Justitie van de Europese Unie, omdat er volgens haar twijfel bestaat over de interpretatie van sommige
bepalingen van de Etias-verordening.
–B–
Ten aanzien van de bestreden bepalingen en de context ervan
B.1.1. Het beroep tot vernietiging is gericht tegen de wet van 29 maart 2024 « betreffende
de oprichting en de organisatie van de opdrachten van ETIAS Nationale Eenheid (E.N.E.) »
(hierna : de wet van 29 maart 2024).
B.1.2. Zoals het opschrift ervan aangeeft, strekt de wet van 29 mei 2024 ertoe de ETIAS
Nationale Eenheid (hierna : de ENE) op te richten en de werking ervan te bepalen, teneinde de
verordening (EU) 2018/1240 van het Europees Parlement en de Raad van 12 september 2018
« tot oprichting van een Europees reisinformatie- en -autorisatiesysteem (Etias) en tot wijziging
van de Verordeningen (EU) nr. 1077/2011, (EU) nr. 515/2014, (EU) 2016/399, (EU) 2016/1624
en (EU) 2017/2226 » (hierna : de Etias-verordening) ten uitvoer te leggen.
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
7
Wat de Etias-verordening betreft
B.2.1. Bij de Etias-verordening wordt een Europees reisinformatie- en -autorisatiesysteem
(European Travel Information and Authorisation System, afgekort Etias) opgericht. Zodra zij
ten volle van toepassing zal zijn, zal die verordening onderdanen van derde landen die zijn
vrijgesteld van de verplichting om in het bezit te zijn van een visum, verplichten om over een
reisautorisatie te beschikken bij het overschrijden van de buitengrenzen van de Unie (artikel 1
van de Etias-verordening). Dat systeem heeft tot doel te oordelen of de aanwezigheid van die
onderdanen van derde landen op het grondgebied van de lidstaten een veiligheidsrisico, een
risico op het gebied van illegale immigratie of een hoog epidemiologisch risico zou kunnen
vormen. Daartoe wordt bij de Etias-verordening een reisautorisatie ingevoerd, waarvan zij de
procedure bepaalt inzake toekenning, intrekking of nietigverklaring, afhankelijk van het
resultaat van een in principe geautomatiseerde screening die door de verordening is geregeld
en gedeeltelijk door de lidstaten moet worden uitgevoerd.
B.2.2. Artikel 4 van de Etias-verordening bepaalt de doelstellingen van Etias :
« Door de bevoegde autoriteiten van de lidstaten te ondersteunen, zal Etias :
a) bijdragen aan een hoog niveau van veiligheid door grondig te beoordelen of aanvragers
een veiligheidsrisico vormen, zulks voorafgaand aan hun aankomst bij de doorlaatposten aan
de buitengrenzen, teneinde te bepalen of er feitelijke aanwijzingen of redelijke vermoedens op
basis van feitelijke aanwijzingen bestaan om te besluiten dat hun aanwezigheid op het
grondgebied van de lidstaten een veiligheidsrisico vormt;
b) bijdragen aan het voorkomen van illegale immigratie door te beoordelen of aanvragers
een risico op het gebied van illegale immigratie vormen, zulks voorafgaand aan hun aankomst
bij de doorlaatposten aan de buitengrenzen;
c) bijdragen aan de bescherming van de volksgezondheid door te beoordelen of de
aanvrager een hoog epidemiologisch risico in de zin van artikel 3, lid 1, onder 8), vormt, zulks
voorafgaand aan zijn of haar aankomst bij de doorlaatposten aan de buitengrenzen;
d) de doeltreffendheid van grenscontroles verhogen;
e) de SIS-doelstellingen ondersteunen die betrekking hebben op signaleringen van
onderdanen van derde landen aan wie de inreis en het verblijf is geweigerd, signaleringen van
personen die met het oog op aanhouding ten behoeve van overlevering of uitlevering worden
gezocht, signaleringen van vermiste personen, signaleringen van personen die worden gezocht
met het oog op hun medewerking in het kader van een gerechtelijke procedure, signaleringen
van personen die discreet of gericht moeten worden gecontroleerd en signaleringen van
onderdanen van derde landen jegens wie een terugkeerbesluit is uitgevaardigd;
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
8
e bis) de doelstellingen van het [Entry/Exit System (hierna : het EES)] ondersteunen;
f) bijdragen aan het voorkomen, opsporen en onderzoeken van terroristische misdrijven,
en andere ernstige strafbare feiten;
g) bijdragen tot de correcte identificatie van personen ».
B.2.3. Krachtens artikel 5 van de Etias-verordening bestaat Etias uit een Etiasinformatiesysteem (artikel 6 van de Etias-verordening), een centrale Etias-eenheid (artikel 7
van dezelfde verordening) en nationale Etias-eenheden (artikel 8 van dezelfde verordening).
B.3.1. Concreet dient een onderdaan van een derde land die is vrijgesteld van de
verplichting om in het bezit te zijn van een visum, wanneer hij de buitengrenzen wil
overschrijden, een onlineformulier in te vullen dat ter beschikking wordt gesteld via een open
website of een app voor mobiele apparaten (artikel 15, lid 1, van de Etias-verordening). De
aanvrager van een reisautorisatie (hierna : de aanvrager) moet een reeks persoonsgegevens
verstrekken die zijn opgelijst in artikel 17, lid 2, van de Etias-verordening, en moet daarnaast
drie vragen beantwoorden die zijn opgelijst in artikel 17, lid 4, van dezelfde verordening.
Evenzo is die aanvraag slechts ontvankelijk na betaling van een vergoeding van zeven euro,
behalve voor aanvragers die op het moment van de aanvraag jonger dan 18 of ouder dan 70 jaar
zijn.
B.3.2. Het Etias-informatiesysteem verifieert op geautomatiseerde wijze of de aanvraag
volledig en ontvankelijk is. Indien dat het geval is, maakt het centrale Etias-systeem
automatisch een aanvraagdossier aan (artikel 19 van de Etias-verordening). Dat dossier wordt
op geautomatiseerde wijze verwerkt : het centrale Etias-systeem geeft een zoekopdracht in het
Europese zoekportaal om de gegevens in het aanvraagdossier te vergelijken met de gegevens
in een notitie, dossier of signalering in een aanvraagdossier dat is opgeslagen in het centrale
Etias-systeem, in een informatiesysteem van de Europese Unie, in Europol-gegevens of in een
Interpol-databank.
B.3.3. Indien de geautomatiseerde verwerking van de aanvraag geen « hit » oplevert, in de
zin van artikel 3, lid 1, punt 14, van de Etias-verordening, dat wil zeggen geen
« overeenstemming die wordt geconstateerd door vergelijking van de in een aanvraagdossier
van het centrale Etias-systeem opgenomen persoonsgegevens met de in artikel 33 vermelde
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
9
specifieke risico-indicatoren of met de persoonsgegevens in een notitie, dossier of signalering
in het centrale Etias-systeem, in een ander informatiesysteem van de Unie […], in Europolgegevens of in een Interpol-databank die worden doorzocht door het centrale Etias-systeem »,
geeft het centrale Etias-systeem automatisch een reisautorisatie af (artikel 21, lid 1, van de
Etias-verordening).
B.3.4. Indien de geautomatiseerde verwerking van de aanvraag een of meer hits oplevert,
dient de centrale Etias-eenheid te worden geraadpleegd en moet zij de aanvraag handmatig
verwerken binnen ten hoogste twaalf uur na de ontvangst van de aanvraag. Indien blijkt, na die
handmatige verwerking, dat de hit vals was, verwijdert de centrale Etias-eenheid hem uit het
dossier en geeft het centrale Etias-systeem automatisch een reisautorisatie af (artikel 22 van de
Etias-verordening).
Indien daarentegen de hit wordt bevestigd bij de handmatige verwerking van het
aanvraagdossier, of indien er twijfel blijft bestaan over de identiteit van de aanvrager, wordt de
aanvraag handmatig verwerkt door de ENE van de verantwoordelijke lidstaat, overeenkomstig
artikel 26 van de Etias-verordening. De ENE kan vervolgens, binnen 96 uur na de indiening
van de aanvraag, beslissen om de reisautorisatie af te geven of te weigeren na een beoordeling
van het risico inzake veiligheid, illegale immigratie of gezondheid, eventueel na de aanvrager
te hebben verzocht om aanvullende informatie of documentatie (artikel 27 van de Etiasverordening) of na de ENE van andere lidstaten (artikel 28 van dezelfde verordening) of
Europol (artikel 29 van dezelfde verordening) te hebben geraadpleegd. In het kader van die
risicobeoordeling heeft het personeel van de ENE rechtstreeks toegang tot de
informatiesystemen van de Europese Unie en mag het die in een read-onlyformaat raadplegen
(artikel 25bis van dezelfde verordening).
B.3.5. Indien een reisautorisatie wordt geweigerd, dienen de gronden voor die weigering
te worden vermeld (artikel 38, lid 2, c), van de Etias-verordening). Aanvragers aan wie een
reisautorisatie is geweigerd, kunnen daartegen beroep instellen overeenkomstig het nationale
recht van de lidstaat (artikel 37, lid 3, van dezelfde verordening).
B.3.6. Een reisautorisatie blijft geldig gedurende drie jaar of, indien dit korter is, tot het
einde van de geldigheidsduur van het reisdocument op grond waarvan de aanvraag is ingediend,
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
10
en is in principe geldig voor het grondgebied van de lidstaten (artikel 36, lid 5, van de Etiasverordening). Zij kan evenwel, onder bepaalde voorwaarden, nietig worden verklaard indien
blijkt dat bij de afgifte van de reisautorisatie niet aan de voorwaarden voor afgifte was voldaan
(artikel 40 van dezelfde verordening), of worden ingetrokken indien blijkt dat niet meer wordt
voldaan aan de voorwaarden voor afgifte van de reisautorisatie (artikel 41 van dezelfde
verordening).
B.4.1. Artikel 33 van de Etias-verordening bepaalt eveneens « Etias-screeningsregels »,
geregistreerd in het centrale Etias-systeem, die bestaan uit een algoritme waarmee profilering
van aanvragers mogelijk is door de gegevens die in een aanvraagdossier zijn geregistreerd, te
vergelijken met specifieke risico-indicatoren die de centrale Etias-eenheid heeft vastgesteld en
die bestaan uit een combinatie van gegevens, waaronder een of meer van de volgende :
leeftijdsgroep, geslacht, nationaliteit, land en plaats van verblijf, niveau van opleiding en huidig
beroep.
B.4.2. Het centrale Etias-systeem bevat daarnaast een Etias-observatielijst die bestaat uit
« gegevens over personen die worden verdacht van het plegen van of betrokkenheid bij een
terroristisch misdrijf of een ander ernstig strafbaar feit [zoals gedefinieerd bij artikel 3, lid 1,
punten 15 en 16, van de Etias-verordening] of over personen ten aanzien van wie er, op basis
van een algemene beoordeling van de persoon, feitelijke aanwijzingen of redelijke vermoedens
bestaan dat zij terroristische misdrijven of andere ernstige strafbare feiten zullen plegen »
(artikel 34, lid 1, van de Etias-verordening). De Etias-observatielijst wordt opgesteld op basis
van informatie met betrekking tot terroristische misdrijven of andere ernstige strafbare feiten,
en gegevens worden erin ingevoerd door Europol of de lidstaten (artikel 34, leden 2 en 3, van
dezelfde verordening).
B.5. De Etias-verordening bepaalt bovendien, in artikel 45, dat luchtvervoerders,
zeevervoerders en internationale vervoerders die groepen per bus over land vervoeren, via een
specifiek portaal een zoekopdracht moeten sturen naar het Etias-informatiesysteem om te
verifiëren of onderdanen van derde landen die onderworpen zijn aan de reisautorisatieplicht al
dan niet in het bezit zijn van zulk een geldige reisautorisatie.
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
11
Op dezelfde wijze raadplegen de grensautoriteiten die bevoegd zijn om grenscontroles te
verrichten bij doorlaatposten aan de buitengrenzen overeenkomstig de verordening
(EU) 2016/399 van het Europees Parlement en de Raad van 9 maart 2016 « betreffende een
Uniecode voor de overschrijding van de grenzen door personen (Schengengrenscode)
(codificatie) » (hierna : de verordening (EU) 2016/399) het centrale Etias-systeem aan de hand
van de gegevens die zijn opgeslagen in de machineleesbare zone van het reisdocument, teneinde
te verifiëren of de betrokkene al dan niet in het bezit is van een geldige reisautorisatie.
B.6.1. De Etias-verordening verleent, in bepaalde gevallen en onder bepaalde
voorwaarden, toegang tot de gegevens in het centrale Etias-systeem aan de nationale
immigratieautoriteiten (artikel 49 van de Etias-verordening). Die autoriteiten mogen het
centrale Etias-systeem enkel raadplegen nadat een voorafgaande zoekopdracht in het EES is
uitgevoerd, en op voorwaarde dat die zoekopdracht uitwijst dat het EES geen gegevens met
betrekking tot binnenkomst bevat die verband houden met de aanwezigheid van de betrokken
aanvrager op het grondgebied van lidstaten.
B.6.2. Evenzo staan de artikelen 50 tot 53 van de Etias-verordening de aangewezen
autoriteiten van de lidstaten toe om de gegevens die zijn opgeslagen in het centrale Etiassysteem te raadplegen met het oog op het voorkomen, opsporen en onderzoeken van
terroristische misdrijven en andere ernstige strafbare feiten (hierna : de raadpleging van het
Etias-systeem voor repressieve doeleinden).
Elke lidstaat moet in dat kader een « centraal toegangspunt » aanwijzen dat toegang heeft
tot het centrale Etias-systeem en dat zich ervan vergewist, in volledige onafhankelijkheid, dat
is voldaan aan de voorwaarden voor een verzoek om toegang tot het centrale Etias-systeem
voor repressieve doeleinden door nationale autoriteiten (artikel 50 van de Etias-verordening).
Om gegevens die in het centrale Etias-systeem zijn geregistreerd te raadplegen voor
repressieve doeleinden, dienen de daartoe aangewezen nationale autoriteiten aan te tonen dat
(1) toegang tot die gegevens noodzakelijk is om een terroristisch misdrijf of een ander ernstig
strafbaar feit te voorkomen of op te sporen, (2) toegang tot die gegevens noodzakelijk en
evenredig is in een specifiek geval, en (3) er bewijs is of er gegronde redenen zijn om aan te
nemen dat de raadpleging van die gegevens zal bijdragen tot het voorkomen, opsporen of
onderzoeken van de desbetreffende strafbare feiten, met name wanneer er een gegrond
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
12
vermoeden bestaat dat de verdachte, de dader of het slachtoffer van een terroristisch misdrijf of
een ander ernstig strafbaar feit behoort tot een reizigerscategorie waarop de Etias-verordening
van toepassing is (artikel 52 van de Etias-verordening).
B.6.3. Gegevens die zijn opgeslagen in het centrale Etias-systeem mogen niet worden
doorgegeven aan of ter beschikking gesteld van derde landen, internationale organisaties of
particuliere partijen, behalve in een aantal gevallen die limitatief zijn opgesomd bij artikel 65
van de Etias-verordening.
B.7.1. Behoudens in geval van wijziging of vervroegd wissen van gegevens met
toepassing van artikel 55 van de Etias-verordening, worden de aanvraagdossiers in het centrale
Etias-systeem opgeslagen gedurende de geldigheidsduur van de reisautorisatie, of gedurende
vijf jaar vanaf de laatste beslissing tot weigering, nietigverklaring of intrekking van de
reisautorisatie (artikel 54, lid 1, van de Etias-verordening). Met het oog op het faciliteren van
een nieuwe aanvraag na het verstrijken van de geldigheidsduur van een reisautorisatie kan het
aanvraagdossier in het centrale Etias-systeem voor een extra periode van niet meer dan drie jaar
na het einde van de geldigheidsduur van de reisautorisatie worden opgeslagen, en dit op
voorwaarde dat de aanvrager daarvoor, na een daartoe strekkend verzoek om toestemming,
vrijelijk en uitdrukkelijk toestemming verleent door middel van een elektronisch ondertekende
verklaring.
B.7.2. De verordening (EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad van
27 april 2016 « betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de
verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens en tot
intrekking van Richtlijn 95/46/EG (algemene verordening gegevensbescherming) » (hierna : de
algemene verordening gegevensbescherming) is van toepassing op de verwerking van
persoonsgegevens door de nationale Etias-eenheden die de aanvragen beoordelen, door de
grensautoriteiten en door de immigratieautoriteiten. Wanneer de verwerking van
persoonsgegevens door lidstaten met het oog op de beoordeling van aanvragen door de
bevoegde autoriteiten wordt uitgevoerd met het oog op het voorkomen, opsporen of
onderzoeken van terroristische misdrijven of van andere ernstige strafbare feiten, is de richtlijn
(EU) 2016/680 van het Europees Parlement en de Raad van 27 april 2016 « betreffende de
bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens
door bevoegde autoriteiten met het oog op de voorkoming, het onderzoek, de opsporing en de
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
13
vervolging van strafbare feiten of de tenuitvoerlegging van straffen, en betreffende het vrije
verkeer van die gegevens en tot intrekking van Kaderbesluit 2008/977/JBZ van de Raad »
(hierna : de richtlijn (EU) 2016/680) van toepassing. Diezelfde richtlijn is eveneens van
toepassing op de verwerking van persoonsgegevens door de aangewezen autoriteiten van de
lidstaten, met toepassing van de Etias-verordening, met het oog op het voorkomen, opsporen of
onderzoeken van terroristische misdrijven of van andere ernstige strafbare feiten.
B.7.3. Inzake gegevensbescherming bepaalt de Etias-verordening uitdrukkelijk dat de
aanvrager recht op toegang heeft tot de hem betreffende persoonsgegevens die zijn opgeslagen
in het centrale Etias-systeem. Indien hij van mening is dat die gegevens feitelijk onnauwkeurig
zijn of onrechtmatig zijn geregistreerd, kan hij aan de centrale Etias-eenheid of aan de ENE van
de verantwoordelijke lidstaat een verzoek richten tot verbetering of verwijdering van de
betrokken gegevens. Indien dat verzoek wordt verworpen, moet de centrale eenheid of de ENE
de redenen van die weigering aangeven, alsook de betrokkene informeren over de
rechtsmiddelen die tegen die beslissing openstaan.
B.7.4. Wanneer nationale autoriteiten de toelating krijgen om gegevens die zijn
opgeslagen in het centrale Etias-systeem te raadplegen voor repressieve doeleinden, worden die
persoonsgegevens na een maand uit alle nationale bestanden gewist, tenzij zij nog vereist zijn
voor het specifieke lopende strafrechtelijke onderzoek in het kader waarvan om die gegevens
werd verzocht (artikel 70, lid 4, van de Etias-verordening).
B.7.5. Artikel 57 van de Etias-verordening bepaalt de verantwoordelijke voor de
verwerking van de gegevens. Wat de verwerking van persoonsgegevens in het centrale Etiassysteem betreft, wordt het Europees Grens- en kustwachtagentschap beschouwd als een
verantwoordelijke voor de verwerking overeenkomstig artikel 2, d), van de verordening
(EG) nr. 45/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 18 december 2000 « betreffende
de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens
door de communautaire instellingen en organen en betreffende het vrije verkeer van die
gegevens ». Voor het informatiebeveiligingsbeheer van het centrale Etias-systeem wordt het
Europees Agentschap voor het operationeel beheer van grootschalige IT-systemen op het
gebied van vrijheid, veiligheid en recht beschouwd als verantwoordelijke voor de verwerking.
Elke ENE is overigens de verantwoordelijke voor de verwerking van gegevens (in de zin van
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
14
artikel 4, punt 7, van de algemene verordening gegevensbescherming) in het centrale Etiassysteem door de lidstaat.
Wat de wet van 29 maart 2024 betreft
B.8. Zoals in B.1.2 is vermeld, beoogt de bestreden wet van 29 maart 2024 onder meer de
Etias-verordening ten uitvoer te leggen. De parlementaire voorbereiding van die wet vermeldt :
« Dit wetsontwerp strekt ertoe de Belgische ETIAS Nationale Eenheid (E.N.E.) op te
richten en de werking ervan te organiseren met betrekking tot de opdrachten die haar bij
artikel 8, lid 2, van de verordening zijn toegekend, alsook bepaalde punten aan te geven die in
het nationale recht moeten worden aangepast, zoals, bijvoorbeeld, het beheer van de
observatielijst » (Parl. St., Kamer, 2023-2024, DOC 55-3886/001, p. 6).
B.9. Voor België wordt de ENE opgericht binnen het Nationaal Crisiscentrum (artikel 4
van de wet van 29 maart 2024). Artikel 5, § 1, van de wet van 29 maart 2024 bepaalt dat de
ENE wordt georganiseerd in twee secties : een sectie van het Nationaal Crisiscentrum (hierna :
de sectie NCCN) en een sectie van de Dienst Vreemdelingenzaken (hierna : de sectie DVZ).
B.10.1. De sectie NCCN is samengesteld uit (1) een leidend ambtenaar bijgestaan door
een ondersteunende dienst, een dienst geschillen en een dienst met operationele medewerkers,
(2) een verbindingsofficier van de Dienst Vreemdelingenzaken, alsook (3) leden gedetacheerd
uit de politiediensten, de FOD Volksgezondheid, de Veiligheid van de Staat, de Algemene
Dienst Inlichting en Veiligheid van de Krijgsmacht, en de Algemene Administratie van de
Douane en Accijnzen (artikel 6 van de wet van 29 maart 2024).
B.10.2. Krachtens artikel 5, § 1, van de wet van 29 maart 2024 is de sectie NCCN bevoegd
om hits met betrekking tot veiligheidsrisico’s en hoge epidemiologische risico’s te verwerken.
De procedure voor de beoordeling van die risico’s is vastgelegd in de artikelen 10 en 11 van
dezelfde wet.
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
15
B.10.3. Het voormelde artikel 11 bepaalt dat de operationele medewerkers van de
sectie NCCN de beslissingen nemen over de aanvragen voor een reisautorisatie, na de met
redenen omklede adviezen te hebben ingewonnen, bedoeld in het voormelde bestreden
artikel 10, dat bepaalt :
« § 1. De gedetacheerde leden brengen te gelegener tijd, in functie van hun respectieve
bevoegdheden, een met redenen omkleed advies uit over de beoordeling van de risico's die
verbonden zijn aan aanvragen voor een reisautorisatie waarvoor de sectie NCCN bevoegd is op
grond van artikel 5, § 1.
Daartoe kunnen de gedetacheerde leden indien nodig de andere informatiesystemen van de
Europese Unie raadplegen, zoals bepaald in artikel 25bis van de Etias-verordening, alsook de
nationale databanken die door hun respectieve diensten worden beheerd en die aanvullende
informatie over de hit in kwestie kunnen bevatten.
§ 2. Indien voor het nemen van een beslissing over een aanvraag voor een reisautorisatie
meerdere adviezen nodig zijn, zorgt de leidend ambtenaar van de sectie NCCN vooraf voor de
coördinatie van de betrokken gedetacheerde leden en operationele medewerkers teneinde tot
een gemeenschappelijk standpunt te komen.
§ 3. Wanneer de sectie NCCN een kennisgeving van het visuminformatiesysteem (VIS)
ontvangt betreffende een hit met gegevens die voorkomen op de observatielijst, verwerkt een
gedetacheerd lid of een operationeel medewerker deze hit handmatig en zorgt hij voor de
opvolging van deze hit, overeenkomstig de nadere regels bepaald in artikel 9sexies van de VISverordening ».
B.10.4. De leden die bij de sectie NCCN gedetacheerd zijn door de politiediensten, de
inlichtingen- en veiligheidsdiensten en de Algemene Administratie van de Douane en
Accijnzen moeten ook gegevens invoeren in de Etias-observatielijst (bedoeld in B.4.2),
krachtens het bestreden artikel 18 van de wet van 29 maart 2024. De sectie NCCN houdt een
logbestand bij van de verrichtingen die verbonden zijn met het beheer van die observatielijst,
dat wordt bewaard gedurende drie jaar na de verwijdering van de gegevens uit de observatielijst.
B.11.1. De sectie DVZ is samengesteld uit een leidend ambtenaar, een dienst geschillen
en operationele medewerkers, die allemaal ambtenaren van de Dienst Vreemdelingenzaken
moeten zijn (artikel 21, § 1, van de wet van 29 maart 2024).
B.11.2. De operationele medewerkers van de sectie DVZ beoordelen de risico’s op het
gebied van illegale immigratie en nemen de beslissingen over de aanvragen voor een
reisautorisatie waarvoor de sectie DVZ bevoegd is, namelijk die welke een hit met een of
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
16
meerdere risico’s op het gebied van illegale immigratie hebben opgeleverd. In dat kader kunnen
zij, indien noodzakelijk, de andere informatiesystemen van de Europese Unie, alsook de
databank van de Dienst Vreemdelingenzaken raadplegen (bestreden artikel 22 van de dezelfde
wet).
B.12. De politiediensten, de FOD Volksgezondheid, de Veiligheid van de Staat, de
Algemene Dienst Inlichting en Veiligheid van de Krijgsmacht, de Algemene Administratie van
de Douane en Accijnzen en de Dienst Vreemdelingenzaken moeten alle informatie waarover
zij beschikken in het kader van hun wettelijke opdrachten en waaruit ten minste één reden voor
annulering of intrekking van een reisautorisatie zou blijken, doorgeven aan de ENE. De
betrokken sectie van de ENE moet zich dan uitspreken over een eventuele intrekking of
annulering van die reisautorisatie (bestreden artikel 27 van de wet van 29 maart 2024).
B.13. Tegen een door de ENE genomen beslissing over een aanvraag voor een
reisautorisatie kan een beroep tot nietigverklaring worden ingesteld bij de Raad voor
Vreemdelingenbetwistingen, krachtens artikel 26/1 van de wet van 29 maart 2024, zoals het
werd ingevoegd bij artikel 4 van de wet van 24 april 2024 « tot wijziging van de wet van
29 maart 2024 betreffende de oprichting en de organisatie van de opdrachten van de ETIAS
Nationale Eenheid (E.N.E) » (hierna : de wet van 24 april 2024).
B.14.1. De politiediensten, de Veiligheid van de Staat, de Algemene Dienst Inlichting en
Veiligheid van de Krijgsmacht, de Algemene Administratie van de Douane en Accijnzen,
alsook de Dienst Vreemdelingenzaken kunnen, binnen de grenzen van hun respectieve
bevoegdheden, verzoeken om raadpleging van in het centrale Etias-systeem opgeslagen
gegevens voor repressieve doeleinden (bestreden artikel 13, § 1, van de wet van
29 maart 2024).
Een dergelijk raadplegingsverzoek moet met redenen omkleed zijn en moet het specifieke
terroristisch misdrijf of het specifieke ernstige strafbaar feit dat het verzoek rechtvaardigt,
vermelden. Om de betrokken diensten een referentiekader te bieden, machtigt het bestreden
artikel 13, § 2, van de wet van 29 maart 2024 de Koning om een lijst van inbreuken naar
Belgisch recht op te stellen die beantwoorden aan de definities van terroristisch misdrijf en
ernstig strafbaar feit zoals zij zijn vastgelegd in artikel 3, lid 1, punten 15 en 16, van de Etiasverordening.
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
17
B.14.2. In het kader van die raadpleging voor repressieve doeleinden, vervult de dienst
van de operationele medewerkers van de sectie NCCN de functie van centraal toegangspunt
bedoeld in artikel 50, lid 2, van de Etias-verordening en is hij dus belast met het verifiëren, in
volledige onafhankelijkheid, of de voorwaarden voor toegang tot de in het centrale Etiassysteem geregistreerde gegevens voor repressieve doeleinden, door de in B.14.1 bedoelde
diensten, in acht zijn genomen (bestreden artikel 14, § 1, van de wet van 29 maart 2024).
B.14.3. De gegevens die aan de nationale autoriteiten worden doorgegeven in het kader
van de raadpleging van het centrale Etias-systeem voor repressieve doeleinden, worden een
maand na de doorgifte uit de nationale bestanden gewist, tenzij zij nog noodzakelijk zijn voor
het strafrechtelijk onderzoek waarvoor zij werden opgevraagd (bestreden artikel 16 van de wet
van 29 maart 2024).
Die gegevens kunnen enkel onder de voorwaarden bepaald in artikel 65, lid 5, van de Etiasverordening worden doorgegeven aan een land dat geen lid is van de Europese Unie (bestreden
artikel 17 van de wet van 29 maart 2024).
B.15.1. Wanneer de ENE een beslissing neemt of een risico op het gebied van illegale
immigratie, een veiligheidsrisico of een hoog gezondheidsrisico beoordeelt, is de algemene
verordening gegevensbescherming of de wet van 30 juli 2018 « betreffende de bescherming
van natuurlijke personen met betrekking tot de verwerking van persoonsgegevens » (hierna :
de wet van 30 juli 2018), naargelang van het geval, van toepassing onverminderd de bepalingen
van de Etias-verordening op het gebied van gegevensverwerking (bestreden artikel 30 van de
wet van 29 maart 2024).
B.15.2. De ENE is verantwoordelijk voor alle verwerkingen van gegevens in het kader
van haar wettelijke opdrachten. De diensten belast met het invoeren van gegevens in de Etiasobservatielijst zijn evenwel verantwoordelijk voor de invoering en het bijwerken van
persoonsgegevens in die lijst. De diensten waarvan de gedetacheerde leden van de sectie NCCN
afkomstig zijn, alsook de Dienst Vreemdelingenzaken zijn verantwoordelijk voor de
gegevensverwerking voor het raadplegen van de nationale databanken in het kader van hun
opdracht van risicobeoordeling (bestreden artikel 32 van de wet van 29 maart 2024).
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
18
B.15.3. De Gegevensbeschermingsautoriteit is bevoegd voor de controle van de
gegevensverwerking die is verricht krachtens de Etias-verordening of de wet van
29 maart 2024, behoudens de controlebevoegdheden die aan andere autoriteiten werden
toegekend in geval van de toepassing van de titels 2 en 3 van de wet van 30 juli 2018. Het
Controleorgaan op de politionele informatie is bevoegd voor de controle van de
gegevensverwerking die is verricht door de politiediensten in het kader van de beoordeling van
veiligheidsrisico’s, de raadpleging van het Etias-informatiesysteem voor repressieve
doeleinden en het beheer van de Etias-observatielijst. Het Vast Comité van Toezicht op de
inlichtingen- en veiligheidsdiensten is bevoegd voor de controle van de verwerking van
persoonsgegevens die door die diensten gedaan werd in het kader van de beoordeling van
veiligheidsrisico's, de raadpleging van het Etias-informatiesysteem voor repressieve doeleinden
en het beheer van de Etias-observatielijst (artikel 31 van de wet van 29 maart 2024).
B.15.4. Wanneer een administratieve beslissing wordt genomen die de verbetering of
verwijdering van de persoonsgegevens van een betrokken persoon weigert, kan die laatste een
klacht neerleggen bij de bevoegde toezichthoudende autoriteit en/of een beroep indienen zoals
bepaald in titel 5, hoofdstuk I, van de wet van 30 juli 2018 (bestreden artikel 33 van de wet van
29 maart 2024).
B.16. Tot slot voorziet artikel 35 van de wet van 29 maart 2024 in sancties voor elke
inbreuk op de bepalingen van diezelfde wet en van de Etias-verordening : er worden
disciplinaire sancties aan de overtreder opgelegd, naargelang van de ernst van de inbreuk. De
overtreder blijft hoe dan ook onderworpen aan de regeling van strafsancties die zijn bepaald in
titel 6, hoofdstuk II, van de wet van 30 juli 2018.
Ten aanzien van de ontvankelijkheid
Wat de bevoegdheid van het Hof betreft
B.17.1. Krachtens artikel 142, tweede lid, van de Grondwet en artikel 1 van de bijzondere
wet van 6 januari 1989 op het Grondwettelijk Hof is het Hof bevoegd om uitspraak te doen op
de beroepen tot vernietiging van een wet, een decreet of een in artikel 134 van de Grondwet
bedoelde regel, wegens schending van de regels die door of krachtens de Grondwet zijn
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
19
vastgesteld voor het bepalen van de onderscheiden bevoegdheid van de federale overheid, de
gemeenschappen en de gewesten en wegens schending van de artikelen van titel II (« De Belgen
en hun rechten ») en van de artikelen 143, § 1, 170, 172 en 191 van de Grondwet.
B.17.2. Noch artikel 142 van de Grondwet, noch de bijzondere wet van 6 januari 1989
verlenen het Hof de bevoegdheid om zich rechtstreeks uit te spreken over bepalingen van
afgeleid recht van de Europese Unie, in het bijzonder van een verordening. In zoverre het
gericht is tegen artikel 3, lid 1, punten 6, 7, 8 en 17, artikel 4, artikel 17, lid 2, en artikel 33 van
de Etias-verordening, is het beroep niet ontvankelijk.
Bijgevolg dient niet, zoals de verzoekende partij voorstelt, aan het Hof van Justitie van de
Europese Unie een prejudiciële vraag te worden gesteld over artikel 17 van de Etiasverordening.
B.17.3. Het Hof is evenmin bevoegd om wettelijke bepalingen rechtstreeks te toetsen aan
verdragsbepalingen. Te dezen worden de internationale bepalingen waaraan het Hof niet
rechtstreeks vermag te toetsen, samen aangevoerd met grondwetsbepalingen waaraan het Hof
wel rechtstreeks vermag te toetsen, zodat al die bepalingen in onderlinge samenhang moeten
worden gelezen.
B.18. Voor het overige wordt de door de Ministerraad opgeworpen exceptie van nietontvankelijkheid van het beroep verworpen.
Wat de ontvankelijkheid van het enige middel betreft
B.19.1. De verzoekende partij leidt een enig middel af uit de schending, door het geheel
of een deel van de wet van 29 maart 2024, van de artikelen 10, 11 en 22 van de Grondwet, al
dan niet in samenhang gelezen met artikel 8 van het Europees Verdrag voor de rechten van de
mens, met de artikelen 7, 8, 47 en 52 van het Handvest van de grondrechten van de Europese
Unie (hierna : het Handvest), met de artikelen 8, 10, 11, 13, 14, 15, 41 en 54 van de
richtlijn (EU) 2016/680, met de artikelen 23 en 51 van de algemene verordening
gegevensbescherming en met de artikelen 4, 6, 14, 33, 51, 52, 54 en 66 van de Etiasverordening.
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
20
B.19.2. De Ministerraad voert aan dat het enige middel onduidelijk is omdat de
verzoekende partij niet uiteenzet in welk opzicht de in het middel beoogde
grondwetsbepalingen waarvan het Hof de inachtneming waarborgt, geschonden zouden zijn.
B.19.3. Om te voldoen aan de vereisten van artikel 6 van de bijzondere wet van
6 januari 1989, moeten de middelen van het verzoekschrift te kennen geven welke van de regels
waarvan het Hof de naleving waarborgt, zouden zijn geschonden, alsook welke de bepalingen
zijn die deze regels zouden schenden, en uiteenzetten in welk opzicht die regels door de
bedoelde bepalingen zouden zijn geschonden.
Die vereiste is niet louter vormelijk : zij strekt ertoe het Hof in staat te stellen om de
grondwettigheidstoets ten volle te verrichten en het de in artikel 76 van de bijzondere wet van
6 januari 1989 bedoelde overheden mogelijk te maken met kennis van zaken te beslissen om al
dan niet in de procedure tussen te komen en, in voorkomend geval, op nuttige wijze te
antwoorden op de middelen.
B.20. Het door de verzoekende partij aangevoerde middel beantwoordt slechts deels aan
die vereisten, daar moet worden vastgesteld dat sommige grieven slechts zeer summier en niet
ondubbelzinnig zijn uiteengezet.
Het Hof onderzoekt het middel in zoverre het aan de in B.19.3 vermelde vereisten voldoet.
B.21.1. De verzoekende partij klaagt daarnaast aan dat de wet van 29 maart 2024 niet
voorziet in een daadwerkelijk recht van beroep tegen een beslissing van de ENE tot weigering
van een reisautorisatie.
B.21.2. Artikel 26/1 van de wet van 29 maart 2024 bepaalt dat tegen de beslissingen
genomen door de ENE een beroep tot nietigverklaring kan worden ingesteld bij de Raad voor
Vreemdelingenbetwistingen. Artikel 26/2 van dezelfde wet bepaalt dat de bevoegde ministers
of hun gemachtigden de Staat kunnen vertegenwoordigen in alle geschillen met betrekking tot
de toepassing van de genoemde wet, ook voor de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen. Tot
slot bepaalt artikel 26/3 van dezelfde wet dat de diensten geschillen binnen elke sectie van de
ENE de hun bij dezelfde wet toegewezen beroepen beheren.
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
21
B.21.3. De artikelen 26/1, 26/2 en 26/3 van de wet van 29 maart 2024 werden in
laatstgenoemde wet ingevoegd bij respectievelijk de artikelen 4, 5 en 6 van de wet van
24 april 2024, die niet het voorwerp uitmaakt van het voorliggende beroep.
B.21.4. In zoverre het gericht is tegen de artikelen 26/1, 26/2 en 26/3 van de wet van
29 maart 2024, is het enige middel niet ontvankelijk.
Ten aanzien van de toetsingsnormen
B.22.1. Het recht op eerbiediging van het privéleven, zoals gewaarborgd in artikel 22 van
de Grondwet en artikel 8 van het Europees Verdrag voor de rechten van de mens, heeft als
essentieel doel de personen te beschermen tegen inmengingen in hun privéleven. Het voorstel
dat is voorafgegaan aan de aanneming van artikel 22 van de Grondwet beklemtoonde « de
bescherming van de persoon, de erkenning van zijn identiteit en de belangrijkheid van zijn
ontplooiing en die van zijn gezin » en het onderstreepte de noodzaak om het privéleven en het
gezinsleven te beschermen tegen « inmenging, onder meer als gevolg van de onafgebroken
ontwikkeling van de informatietechnieken, wanneer maatregelen van opsporing, onderzoek en
controle door de overheid en particuliere instellingen worden uitgevoerd bij het uitoefenen van
hun functie of hun activiteit » (Parl. St., Senaat, B.Z. 1991-1992, nr. 100-4/2°, p. 3). In dat
voorstel werd eveneens aangegeven dat de wetgever « het recht op de eerbiediging van het
privéleven en het gezinsleven op geen enkele wijze mag uithollen; anders schendt hij niet alleen
een grondwetsregel, maar ook internationale rechtsregels » (ibid.).
Het recht op eerbiediging van het privéleven heeft een ruime draagwijdte en omvat, onder
meer, de bescherming van persoonsgegevens en van persoonlijke informatie. Onder meer de
volgende gegevens en informatie betreffende personen vallen onder de bescherming van dat
recht : de naam, het adres, de professionele activiteiten, de persoonlijke relaties, digitale
vingerafdrukken,
camerabeelden,
foto’s,
communicatiegegevens,
DNA-gegevens,
gerechtelijke gegevens (veroordeling of verdenking), financiële gegevens, informatie over
bezittingen en medische gegevens (zie onder meer EHRM, 26 maart 1987, Leander t. Zweden,
ECLI:CE:ECHR:1987:0326JUD000924881, §§ 47-48; grote kamer, 4 december 2008, S. en
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
22
Marper
t. Verenigd
Koninkrijk,
ECLI:CE:ECHR:2008:1204JUD003056204,
§§ 66-68;
13 oktober 2020, Frâncu t. Roemenië, ECLI:CE:ECHR:2020:1013JUD006935613, § 51).
B.22.2. Het recht op eerbiediging van het privéleven is evenwel niet absoluut. Artikel 22
van de Grondwet en artikel 8 van het Europees Verdrag voor de rechten van de mens sluiten
een overheidsinmenging in de uitoefening van dat recht niet uit, voor zover zij wordt toegestaan
door een voldoende precieze wettelijke bepaling, zij beantwoordt aan een dwingende
maatschappelijke behoefte in een democratische samenleving en zij evenredig is met de
daarmee nagestreefde wettige doelstelling.
De wetgever beschikt ter zake over een beoordelingsvrijheid. Die vrijheid is evenwel niet
onbegrensd : opdat een wettelijke regeling verenigbaar is met het recht op eerbiediging van het
privéleven, is vereist dat de wetgever een billijk evenwicht heeft ingesteld tussen alle rechten
en belangen die in het geding zijn.
B.22.3. Binnen de werkingssfeer van het recht van de Europese Unie waarborgen
artikel 22 van de Grondwet, artikel 8 van het Europees Verdrag voor de rechten van de mens
en artikel 7 van het Handvest analoge grondrechten (HvJ, grote kamer, 9 november 2010,
C-92/09
en
C-93/09,
Volker
und
Markus
Schecke
GbR
en
Hartmut
Eifert,
ECLI:EU:C:2010:662), terwijl artikel 8 van dat Handvest specifiek de rechtsbescherming van
persoonsgegevens beoogt.
De bestaanbaarheid van een wetskrachtige bepaling met de artikelen 7 en 8 van het
Handvest, in samenhang gelezen met artikel 22 van de Grondwet, kan slechts door het Hof
worden onderzocht in zoverre de bestreden bepaling binnen de werkingssfeer van het Unierecht
valt (HvJ, grote kamer, 26 februari 2013, C-617/10, Åklagaren, ECLI:EU:C:2013:105,
punten 17 e.v.), wat te dezen het geval is.
B.22.4. De in de artikelen 7 en 8 van het Handvest verankerde grondrechten hebben
evenmin een absolute gelding (HvJ, grote kamer, 16 juli 2020, C-311/18, Data Protection
Commissioner, ECLI:EU:C:2020:559, punt 172).
Overeenkomstig artikel 52, lid 1, eerste volzin, van het Handvest moeten beperkingen op
de uitoefening van de daarin erkende rechten en vrijheden, waaronder met name het door
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
23
artikel 7 gewaarborgde recht op eerbiediging van het privéleven en het in artikel 8 ervan
neergelegde recht op bescherming van persoonsgegevens, bij wet worden gesteld, de
wezenlijke inhoud van die rechten eerbiedigen en, met inachtneming van het
evenredigheidsbeginsel, noodzakelijk zijn en daadwerkelijk beantwoorden aan een doelstelling
van algemeen belang of aan de eisen van de bescherming van de rechten en vrijheden van
anderen
(HvJ,
grote
kamer,
6 oktober 2020,
C-623/17,
Privacy
International,
ECLI:EU:C:2020:790, punt 64).
B.22.5. Artikel 47 van het Handvest voorziet in een recht op een doeltreffende voorziening
in rechte.
B.22.6. De richtlijn (EU) 2016/680 stelt, op het gebied van justitiële samenwerking in
strafzaken en van politiële samenwerking, specifieke regels vast betreffende de bescherming
van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens door bevoegde
autoriteiten « met het oog op de voorkoming, het onderzoek, de opsporing of de vervolging van
strafbare feiten of de tenuitvoerlegging van straffen, met inbegrip van de bescherming tegen en
de voorkoming van gevaren voor de openbare veiligheid », met inachtneming van de specifieke
aard van die activiteiten (artikel 1, lid 1, van de richtlijn (EU) 2016/680).
Zoals blijkt uit de artikelen 2, lid 1, en 9, leden 1 en 2, van de richtlijn (EU) 2016/680, uit
de overwegingen 11, 12 en 34 ervan, uit artikel 2, lid 2, d), van de algemene verordening
gegevensbescherming en uit overweging 19 ervan, valt de verwerking van persoonsgegevens
door bevoegde autoriteiten voor de in het voormelde artikel 1, lid 1, van de
richtlijn (EU) 2016/680 vermelde doeleinden inzake strafrechtspleging onder die richtlijn en
niet onder de algemene verordening gegevensbescherming. De binnen de werkingssfeer van
het Unierecht vallende verwerking van persoonsgegevens voor andere doeleinden dan die
inzake strafrechtspleging is daarentegen onderworpen aan de genoemde algemene verordening.
B.22.7. De algemene verordening gegevensbescherming laat toe de draagwijdte van de bij
die verordening vastgelegde rechten en verplichtingen te beperken, op voorwaarde dat die
beperking de wezenlijke inhoud van de grondrechten en fundamentele vrijheden onverlet laat
en in een democratische samenleving een noodzakelijke en evenredige maatregel is ter
waarborging van een reeks doelstellingen die vermeld zijn in artikel 23, lid 1, van dezelfde
verordening.
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
24
B.23.1. Bij artikel 22 van de Grondwet wordt aan de bevoegde wetgever de bevoegdheid
voorbehouden om te bepalen in welke gevallen en onder welke voorwaarden afbreuk kan
worden gedaan aan het recht op eerbiediging van het privéleven. Het waarborgt aldus aan elke
burger dat geen inmenging in de uitoefening van dat recht kan plaatsvinden dan krachtens regels
die zijn aangenomen door een democratisch verkozen beraadslagende vergadering.
Een delegatie aan een andere macht is evenwel niet in strijd met het wettigheidsbeginsel,
voor zover de machtiging voldoende nauwkeurig is omschreven en betrekking heeft op de
tenuitvoerlegging van maatregelen waarvan de essentiële elementen vooraf door de wetgever
zijn vastgesteld.
Bijgevolg moeten de essentiële elementen van de verwerking van persoonsgegevens in de
wet, het decreet of de ordonnantie zelf worden vastgelegd. In dat verband maken de volgende
elementen, ongeacht de aard van de betrokken aangelegenheid, in beginsel essentiële elementen
uit : (1) de categorie van verwerkte gegevens, (2) de categorie van betrokken personen, (3) de
met de verwerking nagestreefde doelstelling, (4) de categorie van personen die toegang hebben
tot de verwerkte gegevens en (5) de maximumtermijn voor het bewaren van de gegevens.
B.23.2. Naast de formele wettigheidsvereiste legt artikel 22 van de Grondwet, in
samenhang gelezen met artikel 8 van het Europees Verdrag voor de rechten van de mens en
met de artikelen 7, 8 en 52 van het Handvest, de verplichting op dat de inmenging in het recht
op eerbiediging van het privéleven en in het recht op bescherming van persoonsgegevens in
duidelijke en voldoende nauwkeurige bewoordingen wordt geformuleerd die het mogelijk
maken de hypothesen te voorzien waarin de wetgever een dergelijke inmenging toestaat.
Inzake de bescherming van de persoonsgegevens impliceert die vereiste van
voorzienbaarheid dat voldoende precies moet worden bepaald in welke omstandigheden de
verwerkingen van persoonsgegevens zijn toegelaten (EHRM, grote kamer, 4 mei 2000, Rotaru
t. Roemenië, ECLI:CE:ECHR:2000:0504JUD002834195, § 57; grote kamer, 4 december 2008,
S. en Marper t. Verenigd Koninkrijk, voormeld, § 99). De vereiste dat de beperking bij wet dient
te worden ingesteld, houdt met name in dat de rechtsgrond die de inmenging in die rechten
toestaat, zelf de reikwijdte van de beperking van de uitoefening van het betrokken recht moet
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
25
bepalen (HvJ, grote kamer, 6 oktober 2020, C-623/17, Privacy International, voormeld,
punt 65).
Derhalve moet eenieder een voldoende duidelijk beeld kunnen hebben van de verwerkte
gegevens, de bij een bepaalde gegevensverwerking betrokken personen en de voorwaarden
voor en de doeleinden van de verwerking.
Ten aanzien van de grieven
B.24. Het Hof onderzoekt de grieven van de verzoekende partij als volgt :
- De procedure voor onderzoek van een aanvraag, voor intrekking en annulering van een
reisautorisatie, en meer in het bijzonder :
a) de procedure voor risicobeoordeling (artikelen 10 en 22 van de wet van 29 maart 2024);
b) de procedure voor intrekking en annulering van een reisautorisatie (artikel 27 van de
wet van 29 maart 2024);
- Het invoeren van gegevens in de Etias-observatielijst (artikel 18 van de wet van
29 maart 2024);
- Het raadplegen van het Etias-systeem voor repressieve doeleinden, en meer in het
bijzonder :
a) de beweerde mogelijkheid, voor bepaalde diensten, om het Etias-systeem te raadplegen
voor repressieve doeleinden buiten de doelstellingen van de Etias-verordening (artikelen 13,
18, 41 en 42 van de wet van 29 maart 2024);
b) de machtiging aan de Koning om een lijst van inbreuken naar nationaal recht op te
stellen die beantwoorden aan de inbreuken naar Europees recht die een raadpleging van het
Etias-systeem voor repressieve doeleinden rechtvaardigen (artikel 13, § 2, tweede lid, van de
wet van 29 maart 2024);
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
26
c) de onafhankelijkheid van het centraal toegangspunt (artikel 14 van de wet van
29 maart 2024);
4. De eigenlijke gegevensbescherming, en in het bijzonder :
a) de termijn voor bewaring, door de nationale autoriteiten, van de gegevens uit het Etiassysteem voor repressieve doeleinden, en het strafrechtelijke karakter van de betrokken
onderzoeken (artikel 16 van de wet van 29 maart 2024);
b) de mededeling van gegevens uit het Etias-systeem aan derde landen (artikel 17 van de
wet van 29 maart 2024);
c) de middelen en de deskundigheid van de toezichthoudende autoriteiten (artikelen 30 en
31 van de wet van 29 maart 2024);
d) de aanwijzing van de verwerkingsverantwoordelijke (artikel 32 van de wet van
29 maart 2024);
e) het beroep tegen een weigering tot verbetering of verwijdering van gegevens (artikel 33
van de wet van 29 maart 2024);
5. De regeling van sancties die worden opgelegd voor inbreuken op de wet van
29 maart 2024 of op de Etias-verordening (artikel 35 van de wet van 29 maart 2024).
- Wat betreft de procedure voor onderzoek van een aanvraag, voor intrekking en
annulering van een reisautorisatie (artikelen 10, 22 en 27 van de wet van 29 maart 2024)
a) De procedure voor risicobeoordeling (artikelen 10 en 22 van de wet van
29 maart 2024)
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
27
B.25.1. De verzoekende partij voert aan dat de wet van 29 maart 2024 niet voldoende
nauwkeurig de doeleinden bepaalt waarmee persoonsgegevens worden verwerkt in het kader
van de risicobeoordeling tijdens het onderzoek van een aanvraag voor een reisautorisatie.
B.25.2. De bestreden artikelen 10 en 22 van de wet van 29 maart 2024 voorzien in de
procedure voor beoordeling van de risico’s met betrekking tot een aanvrager door de secties
NCCN en DVZ van de ENE, in het kader van een aanvraag voor een reisautorisatie die een of
meerdere hits heeft opgeleverd bij de verwerking van het aanvraagdossier door het centrale
Etias-systeem. De wet van 29 maart 2024 geeft geen definitie van de « risico’s » die worden
beoordeeld, maar verwijst naar de definities van artikel 3 van de Etias-verordening (artikel 3
van de wet van 29 maart 2024).
B.25.3. Artikel 3, lid 1, punt 6, van de Etias-verordening definieert een veiligheidsrisico
als « het risico van een dreiging voor de openbare orde, de interne veiligheid of de internationale
betrekkingen van een van de lidstaten ».
Artikel 3, lid 1, punt 7, van dezelfde verordening definieert een risico op het gebied van
illegale immigratie als « het risico dat een onderdaan van een derde land niet voldoet aan de
voorwaarden voor toegang en verblijf als bepaald in artikel 6 van Verordening
(EU) 2016/399 ».
Artikel 3, lid 1, punt 8, van de Etias-verordening definieert een hoog epidemiologisch
risico als « elke potentieel epidemische ziekte als omschreven in de internationale
gezondheidsregelingen van de Wereldgezondheidsorganisatie of het Europees Centrum voor
ziektepreventie en -bestrijding (ECDC) en andere infectieziekten of besmettelijke parasitaire
ziekten indien voor die ziekten voorzien is in beschermende regelingen die van toepassing zijn
op de onderdanen van de lidstaten ».
B.25.4. Zoals is vermeld in B.4.1, stelt artikel 33 van de Etias-verordening de « Etiasscreeningsregels » vast, bestaande uit een algoritme waarmee profilering mogelijk is door de
gegevens van een aanvraagdossier te vergelijken met specifieke risico-indicatoren, vastgesteld
door de centrale Etias-eenheid (artikel 33, lid 1).
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
28
Krachtens
lid 2
van
dezelfde
bepaling
stelt
de
Europese
Commissie
een
uitvoeringshandeling vast tot nadere omschrijving van het veiligheidsrisico, het risico op het
gebied van illegale immigratie of het hoog epidemiologisch risico. De Commissie dient zich
daarbij te baseren op specifieke statistieken en op door de lidstaten verstrekte, met feitelijke en
op bewijs gebaseerde elementen onderbouwde informatie. Krachtens lid 3 van dezelfde
bepaling stelt de Commissie een uitvoeringshandeling vast met specificering van de risico’s
waarop de centrale Etias-eenheid de specifieke risico-indicatoren dient te baseren.
De specifieke risico-indicatoren dienen te bestaan uit een combinatie van gegevens,
waaronder een of meer van de volgende : leeftijdsgroep, geslacht, nationaliteit, land en plaats
van verblijf, niveau van opleiding en huidig beroep (artikel 33, lid 4). Die specifieke risicoindicatoren dienen gericht en evenredig te zijn, en mogen in geen geval gebaseerd zijn op
uitsluitend geslacht of leeftijd, dan wel op informatie waaruit huidskleur, ras, etnische of sociale
afkomst, genetische kenmerken, taal, politieke of andere denkbeelden, godsdienst of
levensbeschouwelijke overtuiging, lidmaatschap van een vakvereniging, het behoren tot een
nationale minderheid, vermogen, geboorte, handicap of seksuele geaardheid af te leiden zijn
(artikel 33, lid 5). Zij worden gedefinieerd, vastgesteld, vooraf beoordeeld, geïmplementeerd,
achteraf geëvalueerd, herzien en gewist door de centrale Etias-eenheid, na raadpleging van de
Etias-screeningsraad (artikel 33, lid 6).
B.26.1. Zoals aangegeven in overweging 23 van de Etias-verordening kunnen die risico’s
niet worden beoordeeld zonder verwerking van de in een reisautorisatieaanvraag op te geven
persoonsgegevens. Krachtens artikel 56 van dezelfde verordening is de algemene verordening
gegevensbescherming van toepassing wanneer de ENE’s gegevens verwerken bij de
risicobeoordeling.
B.26.2. Artikel 5, lid 1, b), van de algemene verordening gegevensbescherming bepaalt
dat persoonsgegevens moeten worden verzameld voor welbepaalde, uitdrukkelijk omschreven
en gerechtvaardigde doeleinden.
B.26.3. De verzoekende partij houdt voor dat de in B.25.3 aangehaalde definitie van een
« veiligheidsrisico » bijzonder ruim is en niet uitdrukkelijk beperkt is tot het risico dat een
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
29
aanvrager een terroristisch misdrijf of een ernstig strafbaar feit, zoals gedefinieerd bij artikel 3,
lid 1, punten 15 en 16, van de Etias-verordening, pleegt,.
In dat opzicht zij erop gewezen dat, zoals blijkt uit hetgeen is vermeld in B.25.4, het
« veiligheidsrisico » nader dient te worden omschreven door de Europese Commissie
overeenkomstig de in artikel 33 van de Etias-verordening bepaalde procedure, en dat de
Commissie eveneens de risico’s dient te specificeren waarop de specifieke risico-indicatoren
moeten worden gebaseerd. Die bepaling voorziet daarnaast in voorwaarden waaraan die
indicatoren dienen te voldoen. De ruime omschrijving van het begrip « veiligheidsrisico » in
artikel 3, lid 1, punt 6, van de Etias-verordening impliceert bijgevolg niet dat de betrokken
instanties ter zake over een onbeperkte beoordelingsvrijheid beschikken.
Overigens aanvaardt het Europees Hof voor de rechten van de mens, hoewel de vereiste
van voorzienbaarheid van de wet eveneens geldt in het kader van de nationale veiligheid, dat
het niveau aan duidelijkheid van de wet minder kan zijn in dat domein dan in andere domeinen
(EHRM, 26 maart 1987, Leander t. Zweden, voormeld, § 51; 8 juni 2006, Lupsa t. Roemenië,
ECLI:CE:ECHR:2006:0608JUD001033704, § 33).
B.26.4. Aangezien artikel 3 van de wet van 29 maart 2024 naar de definities van artikel 3
van de Etias-verordening verwijst, vindt de door de verzoekende partij opgeworpen grief haar
oorsprong in diezelfde verordening.
B.26.5. Artikel 267 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie
verleent het Hof van Justitie de bevoegdheid om bij wijze van prejudiciële beslissing uitspraak
te doen over zowel de uitlegging van de verdragen en van de handelingen van de instellingen
van de Europese Unie als de geldigheid van die handelingen. Volgens de derde alinea ervan is
een nationale rechterlijke instantie ertoe gehouden zich tot het Hof van Justitie te wenden,
indien haar beslissingen – zoals die van het Grondwettelijk Hof – volgens het nationale recht
niet vatbaar zijn voor hoger beroep. Wanneer er twijfel is over de interpretatie of de geldigheid
van een bepaling van het recht van de Europese Unie die van belang is voor de oplossing van
een voor een dergelijk nationaal rechtscollege hangend geschil, dient dat rechtscollege, zelfs
ambtshalve, het Hof van Justitie prejudicieel te ondervragen.
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
30
Bijgevolg dient de in het dictum geformuleerde prejudiciële vraag aan het Hof van Justitie
te worden gesteld.
B.27.1. De verzoekende partij bekritiseert voorts het feit dat de wet van 29 maart 2024 de
gedetacheerde leden van de sectie NCCN alsook de leden van de sectie DVZ zou toestaan om
toegang te hebben tot de « nodige databanken » – zonder verdere precisering – om een advies
te verstrekken of om aanvragen voor een reisautorisatie te beoordelen, zodat de wet van
29 maart 2024 niet zou beantwoorden aan de vereisten inzake voorzienbaarheid en wettigheid
die zijn vastgelegd bij artikel 22 van de Grondwet, artikel 8 van het Europees Verdrag voor de
rechten van de mens en de artikelen 7 en 8 van het Handvest.
B.27.2. Artikel 10, § 1, tweede lid, van de wet van 29 maart 2024 bepaalt dat de
gedetacheerde leden van de sectie NCCN « de andere informatiesystemen van de Europese
Unie [kunnen] raadplegen, zoals bepaald in artikel 25bis van de Etias-verordening, alsook de
nationale databanken die door hun respectieve diensten worden beheerd », indien nodig.
Artikel 22 van dezelfde wet bepaalt dat de operationele medewerkers van de sectie DVZ
« de andere informatiesystemen van de Europese Unie [kunnen] raadplegen, zoals bepaald in
artikel 25bis van de Etias-verordening, alsook de databank die beheerd wordt door de Dienst
Vreemdelingenzaken », indien nodig.
B.27.3. Wat de andere informatiesystemen van de Europese Unie betreft, definieert
artikel 3, lid 1, punt 28, van de Etias-verordening die « andere EU-informatiesystemen » als
« het
inreis-uitreissysteem
(EES),
ingesteld
bij
Verordening
(EU) 2017/2226,
het
Visuminformatiesysteem (VIS), ingesteld bij Verordening (EG) nr. 767/2008 van het Europees
Parlement en de Raad, het Schengeninformatiesysteem (SIS), ingesteld bij Verordeningen
(EU) 2018/1860, (EU) 2018/1861 en (EU) 2018/1862 van het Europees Parlement en de Raad,
Eurodac, ingesteld bij Verordening (EU) nr. 603/2013 van het Europees Parlement en de Raad
en het Europees Strafregister Informatiesysteem – Onderdanen van derde landen (Ecris-TCN),
ingesteld bij Verordening (EU) 2019/816 van het Europees Parlement en de Raad ». Die
definities zijn ook van toepassing op de wet van 29 maart 2024 krachtens artikel 3, eerste lid,
ervan.
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
31
Wat de nationale databanken betreft, verwijzen de bestreden bepalingen naar de
databanken die worden beheerd door de diensten waarvan de gedetacheerde leden van de sectie
NCCN afkomstig zijn of door de Dienst Vreemdelingenzaken, en dus naar databanken die
geïdentificeerd of minstens identificeerbaar zijn.
Uit het voorgaande volgt dat de artikelen 10 en 22 van de wet van 29 maart 2024 de
databanken die de gedetacheerde leden van de sectie NCCN en de operationele medewerkers
van de sectie DVZ indien nodig kunnen raadplegen tijdens de procedure voor onderzoek van
een aanvraag voor een reisautorisatie, op voldoende nauwkeurige wijze omschrijven.
B.27.4. In zoverre het de artikelen 10 en 22 van de wet van 29 maart 2024 betreft, is het
enige middel niet gegrond, onder voorbehoud van de grief die het voorwerp uitmaakt van de in
B.26.5 vermelde prejudiciële vraag.
b) De procedure tot intrekking en annulering van een reisautorisatie (artikel 27 van de
wet van 29 maart 2024)
B.28.1. De verzoekende partij doet gelden dat de wet van 29 maart 2024 de
omstandigheden waarin de nationale autoriteiten een reeds toegekende reisautorisatie kunnen
intrekken of annuleren niet voldoende nauwkeurig zou vaststellen, zodat de houders van een
dergelijke autorisatie aan een permanent toezicht zouden kunnen worden onderworpen, of
althans aan een gegevensverwerking die niet wettelijk afgebakend zou zijn.
B.28.2. Het bestreden artikel 27 van de wet van 29 maart 2024 bepaalt :
« Wanneer in het kader van de uitvoering van hun wettelijke opdrachten, de diensten
bedoeld in artikel 6, 2°, en de Dienst Vreemdelingenzaken beschikken over informatie waaruit
ten minste één reden voor annulering of intrekking van een reisautorisatie blijkt, zoals bedoeld
in de artikelen 40, lid 1, en 41, lid 1, van de Etias-verordening, geven ze dit door aan de E.N.E.
Als de betrokken persoon een geldige reisautorisatie heeft, wordt deze geannuleerd of
ingetrokken door de sectie die krachtens artikel 5, § 1, bevoegd is ».
De parlementaire voorbereiding van die bepaling preciseert :
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
32
« Dit artikel voert de artikelen 40, leden 1 en 2, en 41, leden 1 en 2, van de ETIASverordening uit. De autoriteiten die gehouden zijn om aan de E.N.E. de bewijzen mee te delen
die toelaten om een reisautorisatie in te trekken of te annuleren, worden geïdentificeerd. Het
gaat om de autoriteiten die kennis kunnen hebben van dergelijke informatie over een onderdaan
van een derde Staat. Het is niet mogelijk om alle omstandigheden te voorzien in dewelke zij
hier kennis van zouden kunnen hebben en daarom wordt verwezen naar de uitoefening van hun
wettelijke opdrachten. In tegenstelling tot wat de GBA stelt in overweging 81 van haar advies,
houdt deze verplichting geen permanente opvolging in van personen die over een geldige
ETIAS beschikken. Deze gegevens zijn bovendien enkel beschikbaar en bijgewerkt in het
ETIAS-informatiesysteem. Het is aan de E.N.E. om in dit systeem te verifiëren of de betrokken
persoon inderdaad over een geldige reisautorisatie beschikt » (Parl. St., Kamer, 2023-2024,
DOC 55-3886/001, p. 25).
B.28.3. Gelezen in het licht van de parlementaire voorbereiding ervan, kan de bestreden
bepaling niet in die zin worden begrepen dat zij de diensten waarvan de gedetacheerde leden
van de sectie NCCN afkomstig zijn of de Dienst Vreemdelingenzaken verplicht om constant of
periodiek toezicht uit te oefenen op de personen aan wie een reisautorisatie is toegekend.
Enerzijds hebben die diensten en de Dienst Vreemdelingenzaken geen toegang tot de lijst
van de personen die over een geldige reisautorisatie beschikken, zodat zij geen permanent
toezicht op die personen kunnen uitoefenen.
Anderzijds geven de bewoordingen « in het kader van de uitvoering van hun wettelijke
opdrachten » aan dat de enige verplichting die de bestreden bepaling aan die diensten en aan de
Dienst Vreemdelingenzaken oplegt, erin bestaat aan de ENE informatie door te geven waarvan
zij kennis zouden hebben naar aanleiding van de uitvoering van hun wettelijke opdrachten,
wanneer die informatie een annulering of intrekking van een reisautorisatie kan rechtvaardigen
– los van de vraag of de persoon waarop die informatie betrekking heeft, al dan niet houder is
van een reisautorisatie. Die inlichtingen zijn opgelijst in artikel 37, leden 1 en 2, van de Etiasverordening, waarnaar de artikelen 40 en 41 van dezelfde verordening verwijzen.
De bestreden bepaling vertrouwt dus geen nieuwe opdracht toe aan de betrokken diensten
of aan de Dienst Vreemdelingenzaken, afgezien van het doorgeven van bepaalde inlichtingen
aan de ENE. De gegevensverwerking waarop de bestreden bepaling betrekking heeft, is
overigens wettelijk vastgelegd en afgebakend door de wet van 29 maart 2024 en door de Etiasverordening zelf.
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
33
B.28.4. In zoverre het betrekking heeft op artikel 27 van de wet van 29 maart 2024, is het
enige middel niet gegrond.
- Wat het invoeren van gegevens in de Etias-observatielijst betreft (artikel 18 van de wet
van 29 maart 2024)
B.29.1. De verzoekende partij doet gelden dat het bestreden artikel 18 van de wet van
29 maart 2024 niet voorziet in enige voorwaarde of modaliteit voor het invoeren van gegevens
in de Etias-observatielijst bedoeld in artikel 34 van de Etias-verordening, zodat het niet
mogelijk zou zijn te weten vanaf wanneer iemands gegevens in die lijst worden opgenomen,
hetgeen in strijd is met de beginselen van wettigheid en voorzienbaarheid die vervat zijn in
artikel 22 van de Grondwet en artikel 8 van het Europees Verdrag voor de rechten van de mens.
B.29.2. Artikel 18 van de wet van 29 maart 2024 bepaalt :
« § 1. De gedetacheerde leden van de diensten bedoeld in artikel 6, 2°, a), c), d) en e),
voeren in de observatielijst de gegevens in van de personen bedoeld in artikel 34, lid 1, van de
Etias-verordening waarvan hun respectieve diensten kennis hebben gekregen bij de uitvoering
van hun wettelijke opdrachten.
§ 2. De gegevens bedoeld in paragraaf 1 worden ingevoerd en bijgewerkt overeenkomstig
de nadere regels bepaald in artikel 35 van de Etias-verordening ».
B.29.3. De memorie van toelichting bij die bepaling preciseert :
« Dit artikel geeft uitvoering aan de artikelen 34 en 35 van de ETIAS-verordening die de
voorwaarden vastleggen waaronder de diensten gegevens moeten opnemen in de observatielijst
en deze moeten bijwerken. De diensten moeten beschikken over precieze informatie met
betrekking tot verdachte personen, ontvangen in het kader van hun wettelijke opdrachten, en
zich ervan verzekeren dat deze adequaat, nauwkeurig en voldoende belangrijk is. Dit betekent
dat de gegevens geverifieerd werden, dat hun nauwkeurigheid gegarandeerd wordt en dat zij
van dergelijke aard zijn dat zij de identificatie toelaten van een verdachte persoon die betrokken
is bij een terroristisch misdrijf of een ernstig strafbaar feit, die onderdaan is van een derde land
en die waarschijnlijk naar de EU zal reizen.
De dienst moet rechtvaardigen dat het noodzakelijk is deze gegevens op te nemen in de
observatielijst en moet de gevolgen van deze indiening evalueren met een evaluatie-instrument
ontwikkeld door eu-LISA. De dienst moet ook verifiëren of de gegevens zich niet reeds in de
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
34
SIS-databank bevinden of dat zij hierin opgenomen moeten worden. Art. 34, lid 1, van de
ETIAS-verordening preciseert ook welke gegevens opgenomen mogen worden.
[…]
De betrokken diensten worden aangewezen en zullen aan hun respectieve gedetacheerden
de gegevens communiceren die opgenomen moeten worden in de observatielijst. Deze laatsten
moeten de gegevens eveneens bijwerken volgens de regels voorzien in artikel 35 van de
verordening en de uitvoeringshandelingen voorzien in lid 7. Krachtens artikel 32, zijn de
betrokken diensten verantwoordelijk voor deze verwerkingen » (Parl. St., Kamer, 2023-2024,
DOC 55-3886/001, pp. 21-22).
B.29.4. Artikel 34, lid 1, van de Etias-verordening, waarnaar artikel 18, § 1, van de wet
van 29 maart 2024 verwijst, bepaalt :
« De Etias-observatielijst bestaat uit gegevens over personen die worden verdacht van het
plegen van of betrokkenheid bij een terroristisch misdrijf of een ander ernstig strafbaar feit of
over personen ten aanzien van wie er, op basis van een algemene beoordeling van de persoon,
feitelijke aanwijzingen of redelijke vermoedens bestaan dat zij terroristische misdrijven of
andere ernstige strafbare feiten zullen plegen. De Etias-observatielijst is een onderdeel van het
centrale Etias-systeem ».
B.29.5. Uit het voorgaande volgt dat de bestreden bepaling de diensten waartoe de in de
bestreden bepaling beoogde gedetacheerde leden van de sectie NCCN behoren, verplicht om
aan laatstgenoemden alle inlichtingen door te geven die zijn verzameld bij de uitvoering van
hun wettelijke opdrachten en die betrekking hebben op personen die worden verdacht van het
plegen van of betrokkenheid bij een terroristisch misdrijf of een ander ernstig strafbaar feit, of
op personen ten aanzien van wie er feitelijke aanwijzingen of redelijke vermoedens bestaan dat
zij zulk een misdrijf of strafbaar feit zullen plegen. Op basis daarvan hebben de gedetacheerde
leden van de sectie NCCN de verplichting, en niet louter de mogelijkheid, om in de Etiasobservatielijst de in artikel 34, lid 4, van de Etias-verordening limitatief opgesomde gegevens
die betrekking hebben op die personen, op te nemen. De bestreden bepaling is bijgevolg
voldoende voorzienbaar, aangezien elk in artikel 34, lid 4, van de Etias-verordening opgesomd
gegeven dat betrekking heeft op een persoon bedoeld in artikel 34, lid 1, van dezelfde
verordening, moet worden opgenomen in de observatielijst.
B.29.6. Overigens, krachtens artikel 35 van de Etias-verordening, waarnaar het bestreden
artikel 18, § 2, van de wet van 29 maart 2024 verwijst, moeten de gedetacheerde leden van de
sectie NCCN, vooraleer zij gegevens invoeren in de Etias-observatielijst, een aantal aspecten
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
35
verifiëren, onder meer of de betrokken gegevens toereikend, nauwkeurig en belangrijk zijn. Zij
moeten ook verifiëren of die gegevens overeenstemmen met een in SIS ingevoerde signalering,
in welk geval zij niet in de observatielijst worden ingevoerd.
Bovendien bepaalt artikel 19 van de wet van 29 maart 2024 dat de sectie NCCN een
logbestand bijhoudt van de verrichtingen die verbonden zijn met het beheer van de
observatielijst.
Dat
logbestand
is
toegankelijk
voor
de
functionarissen
voor
gegevensbescherming van de betrokken diensten en voor de in B.15.3 vermelde bevoegde
toezichthoudende autoriteiten. Het is dus mogelijk om de rechtmatigheid van de verwerking
van de in de Etias-observatielijst opgenomen gegevens te controleren.
B.29.7. Uit het voorgaande volgt dat de gegevensverwerking die verbonden is met het
beheer van de Etias-observatielijst door de sectie NCCN van de ENE, zoals zij volgt uit
artikel 18 van de wet van 29 maart 2024, is vastgelegd door een wettelijke bepaling die
voldoende nauwkeurig, toegankelijk en voorzienbaar is, en dat zij met voldoende waarborgen
is omringd.
In zoverre het betrekking heeft op die bepaling, is het enige middel niet gegrond.
- Wat betreft de raadpleging van het Etias-informatiesysteem voor repressieve
doeleinden (artikelen 13, 14, 18, 41 en 42 van de wet van 29 maart 2024)
a) De beweerde mogelijkheid, voor bepaalde diensten, om het Etias-systeem te raadplegen
voor repressieve doeleinden buiten de doelstellingen van de Etias-verordening (artikelen 13,
18, 41 en 42 van de wet van 29 maart 2024)
B.30.1. De verzoekende partij doet gelden dat de artikelen 13, 18, 41 en 42, van de wet
van 29 maart 2024 de Etias-verordening zouden schenden omdat zij de Dienst
Vreemdelingenzaken en de inlichtingen- en veiligheidsdiensten zouden machtigen om het
centrale Etias-systeem te raadplegen voor repressieve doeleinden teneinde inbreuken op te
sporen of te vervolgen die niet overeenstemmen met de doelstellingen van die verordening.
Daaruit zou ook een mogelijkheid voortvloeien, voor de inlichtingen- en veiligheidsdiensten,
om gegevens in te voeren in de Etias-observatielijst buiten diezelfde doelstellingen om.
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
36
B.30.2. Krachtens artikel 50, lid 1, van de Etias-verordening wijzen de lidstaten de
autoriteiten aan die bevoegd zijn om met het oog op het voorkomen, opsporen en onderzoeken
van terroristische misdrijven en andere ernstige strafbare feiten, te verzoeken om raadpleging
van de in het centrale Etias-systeem opgeslagen gegevens.
Artikel 13, § 1, eerste lid, van de wet van 29 maart 2024 bepaalt :
« De diensten bedoeld in artikel 6, 2°, a), c), d), e) [lees : de politiediensten, de Veiligheid
van de Staat, de Algemene Dienst Inlichting en Veiligheid van de Krijgsmacht, de Algemene
Administratie van de Douane en Accijnzen] en de Dienst Vreemdelingenzaken kunnen, binnen
de grenzen van hun respectieve bevoegdheden, verzoeken om raadpleging van in het centrale
Etias-systeem opgeslagen gegevens voor repressieve doeleinden ».
B.30.3. Wat de Dienst Vreemdelingenzaken betreft, bepaalt artikel 26, 7°, i), van de wet
van 30 juli 2018, zoals het werd ingevoegd bij artikel 42 van de wet van 29 maart 2024, dat de
Dienst Vreemdelingenzaken, bij de uitoefening van zijn repressieve bevoegdheden krachtens
artikel 81 van de wet van 15 december 1980 « betreffende de toegang tot het grondgebied, het
verblijf, de vestiging en de verwijdering van vreemdelingen » (hierna : de wet van
15 december 1980), een « bevoegde overheid » is in de zin van titel 2 van de wet van
30 juli 2018, die betrekking heeft op de bescherming van natuurlijke personen met betrekking
tot de verwerking van persoonsgegevens door de bevoegde overheden met het oog op de
voorkoming, het onderzoek, de opsporing en de vervolging van strafbare feiten of de
tenuitvoerlegging van straffen, met inbegrip van de bescherming tegen en de voorkoming van
gevaren voor de openbare veiligheid.
Artikel 81, eerste lid, van de wet van 15 december 1980 bepaalt :
« De misdrijven tegen deze wet en tegen de artikelen 433quinquies tot 433octies en
433decies tot 433duodecies van het Strafwetboek worden opgespoord en vastgesteld door alle
officieren van gerechtelijke politie, met inbegrip van diegenen wier bevoegdheid beperkt is,
door de ambtenaren van de federale en van de lokale politie, door de ambtenaren van de Dienst
Vreemdelingenzaken en van het Bestuur der Douanen en Accijnzen, door de inspecteurs van
het Ministerie van Tewerkstelling en Arbeid en van het Ministerie van Middenstand, alsmede
door de inspecteurs van de Rijksdienst voor Sociale Zekerheid ».
In tegenstelling tot hetgeen de verzoekende partij beweert, kan uit de combinatie van
artikel 13 van de wet van 29 maart 2024, artikel 26, 7°, i), van de wet van 30 juli 2018 en
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
37
artikel 81, eerste lid, van de wet van 15 december 1980 niet worden afgeleid dat de Dienst
Vreemdelingenzaken het Etias-informatiesysteem zou mogen raadplegen om andere misdrijven
op te sporen dan die welke een raadpleging van het Etias-informatiesysteem voor repressieve
doeleinden die is toegestaan door artikel 50, lid 1, van de Etias-verordening, toelaten.
Artikel 13, § 2, eerste lid, van de wet van 29 maart 2024 verduidelijkt immers :
« Het raadplegingsverzoek is met redenen omkleed en vermeldt het specifieke terroristisch
misdrijf of het specifieke ernstig strafbaar feit in kwestie met het oog op de door het centraal
toegangspunt uit te voeren verificaties bedoeld in artikel 14, § 1 ».
Een coherente lezing van de wet van 29 maart 2024 impliceert dat een raadpleging van het
Etias-informatiesysteem voor repressieve doeleinden door de Dienst Vreemdelingenzaken
enkel kan worden overwogen in het kader van het voorkomen, opsporen of onderzoeken van
de misdrijven waarvoor de Dienst Vreemdelingenzaken bevoegd is, voor zover zij
overeenstemmen met een terroristisch misdrijf of een ernstig strafbaar feit zoals zij gedefinieerd
zijn bij artikel 3, lid 1, punten 15 en 16, van de Etias-verordening. Uit het voorgaande volgt dat
de Dienst Vreemdelingenzaken enkel een raadpleging van het Etias-informatiesysteem voor
repressieve doeleinden kan aanvragen wanneer hij misdrijven vastgelegd in de
artikelen 433quinquies tot 433octies van het Strafwetboek opspoort, namelijk misdrijven die
verbonden zijn aan mensenhandel, zoals de wetgever verduidelijkt :
« De mogelijkheid tot raadpleging is voor de Dienst Vreemdelingenzaken op grond van
artikel 81 van de wet van 15 december 1980 enkel mogelijk voor de misdrijven bedoeld in
artikel 90ter, § 2, 22°, van het Wetboek van strafvordering (mensenhandel) » (Parl. St., Kamer,
2023-2024, DOC 55-3886/001, p. 18).
B.30.4. Om soortgelijke redenen kunnen de diensten bedoeld in artikel 13, § 1, eerste lid,
van de wet van 29 maart 2024 enkel toegang hebben tot het Etias-informatiesysteem om
repressieve doeleinden teneinde een terroristisch misdrijf of een ernstig strafbaar feit zoals
gedefinieerd in de Etias-verordening, te voorkomen of op te sporen.
Overigens verplicht het bestreden artikel 18 van de wet van 29 maart 2024 de
gedetacheerde leden van de sectie NCCN om gegevens in te voeren in de Etias-observatielijst
overeenkomstig artikel 34 van de Etias-verordening, dus enkel wat de in lid 1 van dezelfde
bepaling vermelde personen betreft. Het staat bijgevolg vast dat de inlichtingen- en
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
38
veiligheidsdiensten geen gegevens kunnen invoeren in de Etias-observatielijst buiten de
doelstellingen van de Etias-verordening om.
B.30.5. Aangezien het berust op een verkeerde interpretatie van de bestreden bepalingen,
is het enige middel niet gegrond in zoverre het gericht is tegen de artikelen 13, 18, 41 en 42 van
de wet van 29 maart 2024.
b) De machtiging aan de Koning om een lijst vast te stellen van de inbreuken naar
nationaal recht die beantwoorden aan de inbreuken haar Europees recht die een raadpleging
van het Etias-systeem voor repressieve doeleinden rechtvaardigen (artikel 13, § 2, tweede lid,
van de wet van 29 maart 2024).
B.31.1. De verzoekende partij voert aan dat artikel 13, § 2, tweede lid, van de wet van
29 maart 2024 niet zelf de inbreuken naar Belgisch recht bepaalt die beantwoorden aan de
terroristische misdrijven en ernstige strafbare feiten zoals gedefinieerd bij artikel 3, lid 1,
punten 15 en 16, van de Etias-verordening, en die een raadpleging van het centrale Etiassysteem voor repressieve doeleinden rechtvaardigen. De bestreden bepaling zou aldus het
wettigheidsbeginsel dat is verankerd in artikel 22 van de Grondwet, artikel 8 van het Europees
Verdrag voor de rechten van de mens en de artikelen 7 en 8 van het Handvest schenden, in
zoverre zij zich ertoe beperkt de Koning te machtigen om een lijst van die inbreuken vast te
stellen.
B.31.2. Artikel 13, § 2, tweede lid, van de wet van 29 maart 2024 bepaalt :
« De Koning stelt, bij een besluit vastgesteld na overleg in de Ministerraad, op voorstel van
de minister bevoegd voor Binnenlandse Zaken of Justitie, een lijst op van inbreuken die
beantwoorden aan de definities vermeld in artikel 3, punten 15 en 16, van de Etias-verordening,
om een referentiekader te bieden aan de betrokken diensten. De lijst wordt minstens driejaarlijks
geëvalueerd en, in voorkomend geval, geactualiseerd ».
De parlementaire voorbereiding van die bepaling preciseert :
« In haar Advies (overwegingen 92-94) raadt de Gegevensbeschermingsautoriteit (hierna
‘ GBA ’) aan dat het wetsontwerp de relevante inbreuken op Belgisch recht betreffende zware
criminaliteit, identificeert. Niettemin is het noch haalbaar noch wenselijk om op één bepaald
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
39
ogenblik een lijst op te stellen van inbreuken op Belgisch recht die zowel overeenkomen met
een van de vele categorieën van inbreuken die bedoeld worden als met de vereiste drempel van
ernst. De ernst van een bepaalde inbreuk hangt inderdaad vaak af van de omstandigheden van
de zaak. Ook riskeert zo’n lijst snel verouderd te zijn. Het verdient de voorkeur dat de
operationele eenheid die het verzoek indient, op het ogenblik van indiening van elk
raadplegingsverzoek voor repressieve doeleinden, de specifieke inbreuk in kwestie in het
verzoek aangeeft, zoals voorzien wordt in artikel 13, § 2, van het ontwerp. Zo kan het centraal
toegangspunt er de ernst van beoordelen wanneer hij verifieert of de toegang noodzakelijk is
voor deze doelstelling (voorkoming, opsporing, onderzoek of de vervolging van deze inbreuk),
zoals voorzien in artikel 14, § 1. Voor meer duidelijkheid hierrond, werd artikel 14, § 2, echter
aangepast.
Er wordt desalniettemin gepland om aan de betrokken autoriteiten een handig
referentiekader te geven in de vorm van een [concordantietabel] tussen de inbreuken
gedefinieerd in de Etias-Verordening en de inbreuken voorzien in het nationaal recht.
Aangezien in dit opzicht meerdere ministers betrokken zijn, wordt hiervoor een in Ministerraad
overlegd koninklijk besluit voorzien. De leidend ambtenaar van de E.N.E. sectie NCCN
verzekert in dit opzicht de administratieve coördinatie met de bevoegde autoriteiten. Hun
expertise alsook die van de ministers [onder] wiens bevoegdheid zij vallen is inderdaad nodig
om alle relevante inbreuken naar nationaal recht te identificeren. Het feit dat deze lijst
gepubliceerd zal worden verzekert de nodige transparantie naar de burger en zal de
toezichtsopdrachten van de DPO en de bevoegde gegevensbeschermingsautoriteiten
vergemakkelijken » (Parl. St., Kamer, 2023-2024, DOC 55-3886/001, p. 19).
B.31.3. Artikel 3, lid 1, punten 15 en 16, van de Etias-verordening bepaalt :
« 1. Voor de toepassing van deze verordening wordt verstaan onder :
[…]
15. ‘ terroristische misdrijf ’ : strafbaar feit dat overeenkomt met of gelijkwaardig is aan
een van de in Richtlijn (EU) 2017/541 [van het Europees Parlement en de Raad van 15 maart
2017 ‘ inzake terrorismebestrijding en ter vervanging van Kaderbesluit 2002/475/JBZ van de
Raad en tot wijziging van Besluit 2005/671/JBZ van de Raad ’ (hierna : de
richtlijn (EU) 2017/541)] bedoelde misdrijven;
16. ‘ ernstige strafbaar feit ’ : strafbaar feit dat overeenkomt met of gelijkwaardig [is] aan
een van de in artikel 2, lid 2, van Kaderbesluit 2002/584/JBZ [van de Raad van 13 juni 2002
‘ betreffende het Europees aanhoudingsbevel en de procedures van overlevering tussen de
lidstaten ’ (hierna : het kaderbesluit 2002/584/JBZ)] bedoelde strafbare feiten, indien het naar
nationaal recht strafbaar is gesteld met een vrijheidsstraf of een tot vrijheidsbeneming
strekkende maatregel met een maximumduur van ten minste drie jaar ».
B.31.4. De richtlijn (EU) 2017/541, waarnaar artikel 3, lid 1, punt 15, van de Etiasverordening verwijst, stelt een lijst van strafrechtelijke misdrijven vast die een « terroristisch
misdrijf » kunnen vormen indien zij worden gepleegd om een bevolking ernstige vrees aan te
jagen, een overheid of internationale organisatie op onrechtmatige wijze te dwingen een
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
40
handeling te verrichten of na te laten, of de politieke, constitutionele, economische of sociale
basisstructuren van een land of een internationale organisatie ernstig te ontwrichten of te
vernietigen (artikel 3, lid 2, van de richtlijn (EU) 2017/541). Artikel 137 van het Strafwetboek
van 1867 en artikel 371 van het nieuwe Strafwetboek omschrijven nauwkeurig, naar Belgisch
recht, de misdrijven die als terroristische misdrijven kunnen worden gekwalificeerd.
Volgens artikel 3, lid 1, punt 16, van de Etias-verordening zijn « ernstige strafbare feiten »
strafbare feiten naar nationaal recht die strafbaar zijn gesteld met een vrijheidsstraf met een
maximumduur van ten minste drie jaar en die overeenkomen met of gelijkwaardig zijn aan een
van de in artikel 2, lid 2, van het kaderbesluit 2002/584/JBZ opgelijste strafbare feiten, dat wil
zeggen deelneming aan een criminele organisatie, terrorisme, mensenhandel, seksuele
uitbuiting van kinderen en kinderpornografie, illegale handel in verdovende middelen en
psychotrope stoffen, illegale handel in wapens, munitie en explosieven, corruptie, fraude, met
inbegrip van fraude waardoor de financiële belangen van de Gemeenschap worden geschaad,
witwassen van opbrengsten van misdrijven, vervalsing met inbegrip van namaak van de euro,
informaticacriminaliteit, milieumisdrijven, met inbegrip van de illegale handel in bedreigde
diersoorten en bedreigde planten- en boomsoorten, hulp bij illegale binnenkomst en illegaal
verblijf, moord en doodslag, zware mishandeling, illegale handel in menselijke organen en
weefsels,
ontvoering,
wederrechtelijke
vrijheidsberoving
en
gijzeling,
racisme
en
vreemdelingenhaat, georganiseerde of gewapende diefstal, illegale handel in cultuurgoederen,
waaronder antiquiteiten en kunstvoorwerpen, oplichting, racketeering en afpersing, namaak van
producten en productpiraterij, vervalsing van administratieve documenten en handel in valse
documenten, vervalsing van betaalmiddelen, illegale handel in hormonale stoffen en andere
groeibevorderaars, illegale handel in nucleaire en radioactieve stoffen, handel in gestolen
voertuigen, verkrachting, opzettelijke brandstichting, misdrijven die onder de rechtsmacht van
het Internationaal Strafhof vallen, kaping van vliegtuigen/schepen en sabotage.
Krachtens artikel 3 van de wet van 29 maart 2024 zijn die definities van toepassing op die
wet.
B.31.5. Zoals is vermeld in B.23.1, waarborgt artikel 22 van de Grondwet aan elke burger
dat geen enkele inmenging in het recht op eerbiediging van het privéleven kan plaatsvinden dan
krachtens regels die zijn aangenomen door een democratisch verkozen beraadslagende
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
41
vergadering, zij het dat een delegatie aan een andere macht mogelijk blijft voor zover de
machtiging voldoende nauwkeurig is omschreven en betrekking heeft op de tenuitvoerlegging
van maatregelen waarvan de essentiële elementen vooraf door de wetgever zijn vastgesteld.
B.31.6. Uit de bewoordingen van artikel 13, § 2, tweede lid, van de wet van 29 maart 2024
blijkt dat de machtiging aan de Koning beperkt is tot het opstellen van een lijst van inbreuken
naar nationaal recht die beantwoorden aan de « terroristische misdrijven » of « ernstige
strafbare feiten », zoals gedefinieerd in artikel 3, lid 1, punten 15 en 16, van de Etiasverordening. De mogelijkheid van toegang tot de in het centrale Etias-systeem opgeslagen
gegevens voor repressieve doeleinden hangt weliswaar af van de kwalificatie naar Belgisch
recht van de betrokken inbreuken. Door echter uitdrukkelijk te verwijzen naar de definities van
de betrokken inbreuken waarin de Etias-verordening voorziet, heeft de wetgever de betrokken
categorieën van inbreuken vastgesteld, en dus de essentiële elementen die in acht moeten
worden genomen bij het opstellen van de concordantietabel met de inbreuken die in de Etiasverordening zijn gedefinieerd en de inbreuken waarin het nationale recht voorziet, zodat de
beleidsruimte van de Koning door die definities wordt begrensd.
Die concordantietabel zal worden opgesteld bij een koninklijk besluit vastgesteld na
overleg in de Ministerraad, en zal worden bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad. Zij zal op
die manier dezelfde openbaarheid genieten als de wet van 29 maart 2024 die de essentiële
elementen ervan vaststelt. Dat koninklijk besluit zal het bijgevolg mogelijk maken om
nauwkeurig te voorzien welke inbreuken naar nationaal recht de aangewezen autoriteiten
toelaten om het centrale Etias-systeem te raadplegen voor repressieve doeleinden.
In voorkomend geval zullen de bevoegde rechtscolleges moeten nagaan of het gebruik van
die machtiging door de Koning in overeenstemming is met artikel 3, lid 1, punten 15 en 16, van
de Etias-verordening alsook met de in het middel aangevoerde grondwets- en
verdragsbepalingen.
B.31.7. Voor het overige zijn de essentiële elementen van de verwerking van de
persoonsgegevens vastgesteld in de wet of in de Etias-verordening. De categorieën van
gegevens die in het centrale Etias-systeem worden bewaard, zijn onder meer vastgelegd bij
artikel 17 van de Etias-verordening; de categorieën van personen die bij de verwerking
betrokken zijn, zijn verbonden aan het toepassingsgebied van diezelfde verordening, dat is
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
42
vastgelegd bij artikel 2 ervan; de doeleinden die met de verwerking worden nagestreefd, met
inbegrip van de betrokken categorieën van strafbare feiten, worden gepreciseerd door zowel de
definities van artikel 3 van de Etias-verordening als de doelstellingen van Etias die zijn opgelijst
in artikel 4 van die verordening; de categorie van personen die toegang heeft tot de verwerkte
gegevens, is vastgesteld door zowel artikel 50 van de Etias-verordening als artikel 13, § 1, van
de wet van 29 maart 2024; de maximumtermijn voor het bewaren van de gegevens door de
nationale autoriteiten in het kader van een toegang tot het Etias-systeem voor repressieve
doeleinden, is vastgesteld door zowel artikel 70, lid 4, van de Etias-verordening als het
bestreden artikel 16 van de wet van 29 maart 2024.
B.31.8. Bovendien, door de betrokken autoriteiten te verplichten om hun verzoek voor een
raadpleging van het centrale Etias-systeem voor repressieve doeleinden te motiveren, meer
bepaald door het specifieke terroristisch misdrijf of het specifieke ernstig strafbaar feit te
vermelden, maakt het niet-bestreden artikel 13, § 2, eerste lid, van de wet van 29 maart 2024
een voorafgaande controle mogelijk van de rechtmatigheid van dat raadplegingsverzoek door
het centrale Etias-toegangspunt. Een controle achteraf van de rechtmatigheid van datzelfde
raadplegingsverzoek is overigens mogelijk door de in B.15.3 vermelde toezichthoudende
autoriteiten.
B.31.9. In zoverre het gericht is tegen artikel 13, § 2, tweede lid, van de wet van
29 maart 2024, is het enige middel niet gegrond.
c) De onafhankelijkheid van het centraal toegangspunt (artikel 14 van de wet van
29 maart 2024)
B.32.1. De verzoekende partij voert aan dat artikel 14 van de wet van 29 maart 2024 de
onafhankelijkheid van het centraal toegangspunt bedoeld in artikel 50, lid 2, van de Etiasverordening niet op afdoende wijze waarborgt, aangezien die bepaling de sectie NCCN van de
ENE aanwijst als centraal toegangspunt. Die sectie is echter deels samengesteld uit leden die
afkomstig zijn van de diensten waarvan het centraal toegangspunt wordt geacht de toegang tot
het centrale Etias-systeem voor repressieve doeleinden te controleren.
B.32.2. Artikel 14, § 1, van de wet van 29 maart 2024 bepaalt :
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
43
« De dienst van de operationele medewerkers van de sectie NCCN vervult de functie van
centraal toegangspunt bedoeld in artikel 50, lid 2, van de Etias-verordening en verifieert in
volledige onafhankelijkheid of de toegangsvoorwaarden bedoeld in artikel 52, lid 1, van de
genoemde verordening vervuld zijn ».
B.32.3. In tegenstelling tot hetgeen de verzoekende partij stelt, is het dus niet de
sectie NCCN van de ENE die wordt aangewezen als centraal toegangspunt, maar wel de dienst
van de operationele medewerkers van die sectie. Die dienst staat onder het gezag van de leidend
ambtenaar en is duidelijk onderscheiden van de gedetacheerde leden van de sectie NCCN.
Bijgevolg zijn, binnen de sectie zelf, de personen die gedetacheerd zijn door de diensten die
kunnen verzoeken om raadpleging van het centrale Etias-systeem voor repressieve doeleinden,
niet dezelfde als die welke de regelmatigheid ervan verifiëren.
B.32.4. De verzoekende partij zet voor het overige niet uiteen in welk opzicht de
aanwijzing van de dienst van de operationele medewerkers van de sectie NCCN van de ENE
als centraal toegangspunt, onvoldoende waarborgen biedt voor de onafhankelijkheid van
laatstgenoemde.
B.32.5. Het enige middel, dat op een onjuiste lezing van de bestreden bepaling berust, is
niet gegrond in zoverre het gericht is tegen artikel 14, § 1, van de wet van 29 maart 2024.
- Wat de eigenlijke gegevensbescherming betreft (artikelen 16, 17, 31, 32 en 33 van de
wet van 29 maart 2024)
a) De termijn voor het bewaren, door de nationale autoriteiten, van de gegevens die
voortkomen uit de raadpleging van het Etias-systeem voor repressieve doeleinden, en het
strafrechtelijke karakter van de betrokken onderzoeken (artikel 16 van de wet van
29 maart 2024)
B.33.1. De verzoekende partij doet gelden dat artikel 16 van de wet van 29 maart 2024 de
ter ondersteuning van het middel aangevoerde grondwets- en verdragsbepalingen, in
samenhang gelezen met artikel 54 van de Etias-verordening, zou schenden, aangezien het in
een bewaartermijn van één maand voorziet na de doorgifte van de gegevens aan de autoriteiten
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
44
die erom hebben verzocht voor repressieve doeleinden, tenzij de gegevens nog noodzakelijk
zijn voor het onderzoek waarvoor zij werden opgevraagd. Bovendien zou de bestreden
bepaling, door het woord « strafrechtelijk » weg te laten met betrekking tot de inlichtingen- en
veiligheidsdiensten, de doelstellingen van de Etias-verordening te buiten gaan.
B.33.2. Artikel 54 van de Etias-verordening stelt de regels vast voor de bewaring van de
in de aanvraagdossiers geregistreerde gegevens binnen het centrale Etias-systeem. Het betreft
niet de bewaring, door de aangewezen nationale autoriteiten, van de gegevens die hun voor
repressieve doeleinden zijn doorgegeven.
B.33.3. Artikel 70 van de Etias-verordening verplicht de lidstaten om logbestanden bij te
houden van alle gegevensverwerkingen die in het centrale Etias-systeem zijn verricht naar
aanleiding van een verzoek tot raadpleging van in het centrale Etias-systeem bewaarde
gegevens voor repressieve doeleinden, of naar aanleiding van de toegang tot zulke gegevens.
Artikel 70, lid 4, van dezelfde verordening preciseert :
« [Die] logbestanden worden uitsluitend gebruikt om de ontvankelijkheid van het verzoek
te controleren, de rechtmatigheid van de gegevensverwerking te monitoren en de
gegevensintegriteit en -beveiliging te waarborgen. […] De Europese Toezichthouder voor
gegevensbescherming en de bevoegde nationale toezichthoudende autoriteiten die
verantwoordelijk zijn voor het monitoren van de rechtmatigheid van de gegevensverwerking
en de gegevensintegriteit en -beveiliging, krijgen op hun verzoek toegang tot de logbestanden
om hun taken te kunnen vervullen. De autoriteit die verantwoordelijk is voor het controleren
van de ontvankelijkheid van het verzoek, heeft voor dat doel ook toegang tot de logbestanden.
Behalve voor die doeleinden worden de persoonsgegevens na één maand uit alle nationale en
Europol-bestanden gewist indien deze gegevens niet vereist zijn voor het specifieke lopende
strafrechtelijke onderzoek in het kader waarvan die lidstaat of Europol om de gegevens heeft
verzocht. Alleen logbestanden die geen persoonsgegevens bevatten, mogen worden gebruikt
voor monitoring en evaluatie in de zin van artikel 92 ».
B.33.4. Het bestreden artikel 16 van de wet van 29 maart 2024 bepaalt :
« Persoonsgegevens die aan de Dienst Vreemdelingenzaken en de diensten bedoeld in
artikel 6, 2°, a) en e), werden doorgegeven, worden één maand na de doorgifte uit de nationale
bestanden gewist, tenzij zij nog noodzakelijk zijn voor het strafrechtelijk onderzoek waarvoor
zij werden opgevraagd.
Persoonsgegevens die aan de diensten bedoeld in artikel 6, 2°, c) en d), werden
doorgegeven, worden één maand na de doorgifte uit de nationale bestanden gewist, tenzij zij
nog noodzakelijk zijn voor het specifieke onderzoek waarvoor zij werden opgevraagd.
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
45
Als de gegevens nog noodzakelijk zijn voor een onderzoek, wordt de bewaartermijn van
de gegevens bepaald door de specifieke regels die van toepassing zijn op elke dienst ».
De memorie van toelichting bij die bepaling preciseert :
« Artikel 16 heeft tot doel de bewaartermijn vast te stellen van uit het centrale systeem
geëxporteerde gegevens die na een verzoek om raadpleging aan de diensten zijn toegezonden.
Art. 70, lid 4, van de ETIAS-Verordening bepaalt immers dat indien de doeleinden waarvoor
de verzonden persoonsgegevens (die in de hier bedoelde logbestanden worden vermeld) worden
bewaard, geen betrekking hebben op de controle van de verwerkingen, deze gegevens na
één maand uit de nationale bestanden moeten worden gewist, tenzij zij nog steeds noodzakelijk
zijn voor het specifieke strafrechtelijke onderzoek waarvoor zij werden opgevraagd.
[…]
Indien de gegevens die door de diensten ontvangen werden nog noodzakelijk zijn omdat
een onderzoek na één maand nog lopende is, moet de bewaringstermijn van de gegevens in
overeenstemming zijn met de bewaringsregels die van toepassing zijn op elke dienst » (Parl.
St., Kamer, 2023-2024, DOC 55-3886/001, pp. 20-21).
B.33.5. Wat betreft de duur voor het bewaren van de gegevens uit het centrale Etiassysteem door de nationale autoriteiten, voorzien zowel artikel 70, lid 4, van de Etiasverordening als artikel 16 van de wet van 29 maart 2024 in een periode van één maand vanaf
de doorgifte van die gegevens, tenzij zij nog noodzakelijk zijn voor het lopende onderzoek dat
het raadplegingsverzoek heeft gemotiveerd.
B.33.6. Wat meer in het bijzonder het weglaten van de term « strafrechtelijk » in
artikel 16, tweede lid, van de wet van 29 maart 2024 betreft, preciseert de memorie van
toelichting :
« In artikel 16, wat betreft de inlichtingendiensten, wordt de term ‘ strafrechtelijk ’ niet
hernomen omdat zij geen strafrechtelijk onderzoek stricto sensu voeren, maar wel, in het kader
van het voorkomen en opsporen van bepaalde inbreuken die onder hun bevoegdheid vallen,
vooronderzoeken kunnen doen voorafgaand aan een strafrechtelijke procedure » (ibid., p. 21).
In dat verband dient in herinnering te worden gebracht « dat de doelstellingen van de
inlichtingen- en veiligheidsdiensten, op het vlak van het gerechtelijk werk, fundamenteel
verschillen van die van de politiediensten » (Parl. St., Senaat, 2008-2009, nr. 4-1053/1, p. 12).
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
46
Volgens de parlementaire voorbereiding is het werk van de inlichtingen- en
veiligheidsdiensten immers veeleer analytisch van aard en erop gericht inzicht te verwerven in
de structuren en de netwerken die in België voorkomen, terwijl de gerechtelijke en politionele
autoriteiten steeds bewijzen zoeken in verband met een (al dan niet reeds gepleegd) concreet
strafbaar feit. Derhalve wordt het strafonderzoek steeds gevoerd met het oog op het opsporen
en het vervolgen van misdrijven die door welbepaalde personen, hetzij zijn gepleegd, hetzij
zullen worden gepleegd of reeds zijn gepleegd maar nog niet aan het licht zijn gekomen, terwijl
een inlichtingenonderzoek strekt tot het verzamelen van informatie omtrent een reeks
gebeurtenissen, die niet per se strafbare feiten betreffen, doch een gevaar kunnen betekenen
voor de veiligheid van de Staat of de militaire of fundamentele belangen van het land (ibid.).
De onderscheiden opdrachten vertalen zich in de duidelijk verschillende aard van de in de
beide types van onderzoek verzamelde gegevens. De zoektocht naar informatie in het kader van
een opsporings- of gerechtelijk onderzoek is erop gericht bewijselementen te verzamelen met
betrekking tot een misdrijf, die op een effectieve wijze bruikbaar zijn in een strafprocedure voor
de rechter ten gronde. De gegevens die de inlichtingen- en veiligheidsdiensten verzamelen,
strekken niet ertoe een rechter ten gronde te overtuigen van de strafrechtelijke « schuld » van
een beklaagde, maar wel de overheid toe te laten de noodzakelijke maatregelen te nemen ter
vrijwaring van de fundamentele belangen van het land.
B.33.7. Alleen het voormelde artikel 70, lid 4, van de Etias-verordening lijkt te vereisen
dat het onderzoek dat een verzoek tot raadpleging, voor repressieve doeleinden, van de
gegevens in het centrale Etias-systeem rechtvaardigt, strafrechtelijk van aard moet zijn. Het
gaat om de enige bepaling van die verordening waarin wordt verwezen naar een « strafrechtelijk
onderzoek » als dusdanig. De artikelen 1, lid 2 (onderwerp van de Etias-verordening), 3, lid 1,
punten 2 en 21 (definitie van « rechtshandhaving » en van « aangewezen autoriteit »), 4, f)
(doelstellingen van Etias), 50, lid 1 (autoriteiten die bevoegd zijn om, voor repressieve
doeleinden, te verzoeken om raadpleging van in het centrale Etias-systeem opgeslagen
gegevens), 52, lid 1, a) en c) (voorwaarden voor toegang van de nationale autoriteiten tot de in
het centrale Etias-systeem opgeslagen gegevens, voor repressieve doeleinden), 56, lid 2
(gegevensbescherming), 65, lid 5, b) (mededeling van persoonsgegevens aan derde landen,
internationale organisaties en particuliere partijen), 71, o) (voorlichting van het algemene
publiek), 76, lid 1, c) (verantwoordelijkheden van de lidstaten), en 92, lid 6 (monitoring en
evaluatie van Etias), van de Etias-verordening beogen immers het voorkomen, opsporen en
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
47
« onderzoeken » van terroristische misdrijven of andere ernstige strafbare feiten, zonder
verdere precisering wat de aard van die onderzoeken betreft. Met name bepalen de artikelen 50
tot 53 van de Etias-verordening de procedure en de voorwaarden voor toegang tot het centrale
Etias-systeem voor repressieve doeleinden. Het staat aan de lidstaten de nationale autoriteiten
aan te wijzen die om zulk een toegang kunnen verzoeken. Die autoriteiten kunnen de
opgeslagen gegevens slechts raadplegen indien zulks noodzakelijk is voor « het voorkomen,
opsporen en onderzoeken van terroristische misdrijven en andere ernstige strafbare feiten »
(artikel 52, lid 1, a), van de Etias-verordening). De wet van 29 maart 2024 doet aan die
voorwaarden geen afbreuk.
B.33.8. Aangezien een inlichtingenonderzoek strekt tot het verzamelen van informatie
over gebeurtenissen die niet noodzakelijk strafbaar zijn maar een gevaar kunnen inhouden voor
de veiligheid van de Staat of de militaire of fundamentele belangen van het land, hetgeen met
zekerheid het opsporen en het voorkomen van terroristische misdrijven omvat en duidelijk
binnen de doelstellingen van de Etias-verordening past, en omdat artikel 70, lid 4, van dezelfde
verordening enkel de termijn vastlegt voor het bewaren van de in het centrale Etias-systeem
opgeslagen gegevens die voor repressieve doeleinden aan nationale autoriteiten worden
doorgegeven, kan die laatste bepaling redelijkerwijze niet zo worden uitgelegd als zou zij ertoe
leiden dat de Etias-verordening de raadpleging van de voormelde gegevens voor repressieve
doeleinden enkel toelaat in het kader van een strafrechtelijk onderzoek in de strikte zin.
B.33.9. Het enige middel is niet gegrond in zoverre het artikel 16 van de wet van
29 maart 2024 beoogt.
b) De mededeling van gegevens uit het Etias-systeem aan derde landen (artikel 17 van de
wet van 29 maart 2024)
B.34.1. De verzoekende partij zet eveneens uiteen dat artikel 17 van de wet van
29 maart 2024 in de mogelijkheid voorziet, voor verschillende nationale autoriteiten, om
gegevens uit het centrale Etias-systeem mee te delen aan derde landen, met schending van de
artikelen 10, 11 en 22 van de Grondwet, in samenhang gelezen met artikel 65, lid 5, van de
Etias-verordening, omdat het niet voorziet in de toepassing van de voorwaarden van de
richtlijn (EU) 2016/680.
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
48
B.34.2. Het bestreden artikel 17 van de wet van 29 maart 2024 bepaalt :
« De in artikel 13, § 1, bedoelde diensten kunnen enkel onder de voorwaarden bepaald in
artikel 65, lid 5, van de Etias-verordening de aan hen verstrekte gegevens overzenden aan een
land dat geen lid is van de Europese Unie ».
B.34.3. De bewoordingen van artikel 17 van de wet van 29 maart 2024 geven duidelijk
aan dat de voorwaarden voor doorgifte van de gegevens, die zijn opgelijst in artikel 65, lid 5,
van de Etias-verordening, moeten zijn vervuld om gegevens te mogen doorgeven aan een land
dat geen lid is van de Europese Unie.
B.34.4. Het enige middel is niet gegrond in zoverre het artikel 17 van de wet van
29 maart 2024 beoogt.
c) De middelen en de deskundigheid van de toezichthoudende autoriteiten (artikelen 30 en
31 van de wet van 29 maart 2024)
B.35.1. De verzoekende partij doet gelden dat de artikelen 30 en 31 van de wet van
29 maart 2024 artikel 66 van de Etias-verordening schenden in zoverre zij niet zouden voorzien
in voldoende financiële en personele middelen voor de toezichthoudende autoriteiten en de
ENE niet zouden verplichten om een synthetisch en geanonimiseerd rapport te publiceren over
de tekortkomingen inzake gegevensbescherming die zijn vastgesteld door de toezichthoudende
autoriteiten.
B.35.2. Artikel 66 van de Etias-verordening verplicht de lidstaten om ervoor te zorgen dat
de autoriteit die toezicht houdt op de gegevensverwerking, in alle onafhankelijkheid toezicht
kan houden op de rechtmatigheid van de verwerking van persoonsgegevens door de betrokken
lidstaat krachtens die verordening, met inbegrip van de doorgifte van die gegevens naar en
vanuit Etias.
Lid 5 van die bepaling voorziet in de verplichting, voor de lidstaten, om ervoor te zorgen
« dat hun overeenkomstig artikel 51, lid 1, van Verordening (EU) 2016/679 ingestelde
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
49
toezichthoudende autoriteit over voldoende middelen en deskundigheid beschikt om haar taken
uit hoofde van deze verordening te kunnen vervullen ».
Artikel 52, lid 4, van de algemene verordening gegevensbescherming verplicht de lidstaten
ook om ervoor te zorgen dat de toezichthoudende autoriteit « beschikt over de personele,
technische en financiële middelen, en de bedrijfsruimten en infrastructuur die nodig zijn voor
het effectief uitvoeren van haar taken en uitoefenen van haar bevoegdheden, waaronder die in
het kader van wederzijdse bijstand, samenwerking en deelname aan het Comité ».
B.35.3. Het bestreden artikel 30 van de wet van 29 maart 2024 « bepaalt het rechtskader
dat van toepassing is op de verwerkingen van persoonsgegevens die krachtens de huidige wet
en de ETIAS-Verordening zullen worden uitgevoerd, hetgeen geen afbreuk mag doen aan de
toepassing van de bijzondere regels van Hoofdstuk XI en XII en ook artikel 13 van de ETIASVerordening » (Parl. St., Kamer, 2023-2024, DOC 55-3886/001, p. 26).
Zoals in B.15.3 is vermeld, bepaalt het bestreden artikel 31 van dezelfde wet de autoriteiten
die gemachtigd zijn om de gegevensverwerkingen die zijn verricht krachtens de wet of de Etiasverordening, te controleren. Die bepaling « vermeldt uitdrukkelijk de respectievelijke
bevoegdheden van de nationale toezichthoudende autoriteiten, in overeenstemming met de
aanbevelingen geformuleerd door de [Gegevensbeschermingsautoriteit] en het Controleorgaan
op de politionele informatie in hun respectievelijke adviezen » (ibid., p. 28). De wetgever
preciseert dat « deze autoriteiten over de noodzakelijke middelen beschikken om hun
opdrachten uit te voeren en over de toegangen tot informatie die nodig zijn om dit te doen »
(ibid., pp. 28-29).
B.35.4. Die twee bepalingen houden geen verband met het vastleggen van de aan de
toezichthoudende autoriteiten toegewezen middelen, zodat zij op zich geen schending van
artikel 66, lid 5, van de Etias-verordening zouden kunnen meebrengen.
Het zijn daarentegen de bevoegde overheden die ervoor moeten zorgen dat de
toezichthoudende autoriteiten over de middelen en de nodige deskundigheid beschikken om
hun opdrachten te vervullen.
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
50
B.35.5. Artikel 43, § 2, van de wet van 29 maart 2024 bepaalt overigens dat de ENE
jaarlijks een activiteitenverslag moet sturen naar de ministers onder wie zij ressorteert. De ENE
moet de inhoud van dat verslag bepalen, dat bijgevolg informatie kan bevatten over de
tekortkomingen inzake gegevensbescherming waarvan de ENE zal hebben kennisgenomen.
B.35.6. Het enige middel is niet gegrond in zoverre het de artikelen 30 en 31 van de wet
van 29 maart 2024 beoogt.
d) De aanwijzing van de verwerkingsverantwoordelijke (artikel 32 van de wet van
29 maart 2024)
B.36.1. De verzoekende partij maakt bezwaar tegen artikel 32, § 1, van de wet van
29 maart 2024, in zoverre het de voorzitter van de FOD Binnenlandse Zaken zou aanwijzen als
operationeel verantwoordelijke voor de verwerking van de gegevens, terwijl het begrip
« operationeel
verantwoordelijke »
niet
voorkomt
in
de
algemene
verordening
gegevensbescherming en artikel 57 van de Etias-verordening de ENE aanwijst als
verwerkingsverantwoordelijke.
B.36.2. Artikel 57, lid 2, van de Etias-verordening bepaalt :
« In verband met de verwerking van persoonsgegevens in het centrale Etias-systeem door
een lidstaat wordt de nationale Etias-eenheid beschouwd als verwerkingsverantwoordelijke in
de zin van artikel 4, punt 7, van Verordening (EU) 2016/679. Zij draagt de centrale
verantwoordelijkheid voor de verwerking van persoonsgegevens in het centrale Etias-systeem
door die lidstaat ».
B.36.3. Het bestreden artikel 32, § 1, van de wet van 29 maart 2024 bepaalt :
« De E.N.E. is verantwoordelijk voor alle verwerkingen van gegevens in het kader van de
opdrachten die onder haar verantwoordelijkheid vallen krachtens deze wet.
De diensten bedoeld in artikel 18, § 1, zijn evenwel verantwoordelijk voor de invoering en
het bijwerken van de persoonsgegevens in de observatielijst.
De diensten bedoeld in artikel 6, 2°, en de Dienst Vreemdelingenzaken zijn
verantwoordelijk voor het raadplegen van de nationale databanken in het kader van de
beoordeling van risico’s ».
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
51
B.36.4. In tegenstelling tot hetgeen de verzoekende partij voorhoudt, hanteert artikel 32,
§ 1, eerste lid, van de wet van 29 maart 2024 niet de termen « operationeel
verwerkingsverantwoordelijke ».
B.36.5. Het enige middel, dat op een onjuiste lezing van de bestreden bepaling berust, is
niet gegrond in zoverre het artikel 32, § 1, van de wet van 29 maart 2024 beoogt.
e) Het beroep tegen een weigering tot verbetering of verwijdering van gegevens (artikel 33
van de wet van 29 maart 2024)
B.37.1. De verzoekende partij klaagt aan dat artikel 33 van de wet van 29 maart 2024 geen
daadwerkelijk recht van beroep waarborgt in geval van een weigering tot verbetering of
verwijdering van persoonsgegevens die zijn opgeslagen in het centrale Etias-systeem.
B.37.2. Krachtens artikel 64, lid 1, van de Etias-verordening beschikt de aanvrager van
een reisautorisatie, wat zijn persoonsgegevens betreft, over de rechten die zijn vermeld in de
artikelen 15 tot 18 van de algemene verordening gegevensbescherming, namelijk het recht op
toegang tot de persoonsgegevens, het recht om ze te laten verbeteren, aanvullen en verwijderen,
en het recht om de verwerking ervan te laten beperken. Om die rechten uit te oefenen, kan de
aanvrager een verzoek richten aan de verantwoordelijke ENE. Krachtens artikel 7 van de wet
van 29 maart 2024 is de leidend ambtenaar van de sectie NCCN verantwoordelijk voor de
verwerking van aanvragen die ertoe strekken de rechten van de aanvragers met betrekking tot
hun persoonsgegevens uit te oefenen.
Uit artikel 64, leden 3 en 4, van de Etias-verordening volgt dat, indien de ENE oordeelt dat
het verzoek tot het verbeteren of verwijderen van de gegevens niet gegrond is, zij een
administratieve beslissing neemt waarbij aan de betrokkene de redenen van die weigering
worden toegelicht. De betrokkene moet tevens worden geïnformeerd over de mogelijkheid om
tegen die beslissing een beroep in te stellen of een klacht in te dienen bij de bevoegde
autoriteiten of rechterlijke instanties.
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
52
B.37.3. Het bestreden artikel 33 van de wet van 29 maart 2024 heeft tot doel te
verduidelijken over welk soort rechtsmiddel de betrokken personen beschikken in geval van
een beslissing tot weigering van verbetering of verwijdering van hun gegevens. Het bepaalt :
« Met toepassing van artikel 64, lid 4, van de Etias-verordening, wanneer een
administratieve beslissing genomen wordt die de verbetering of verwijdering van
persoonsgegevens van een betrokken persoon weigert, kan de betrokken persoon een klacht
neerleggen bij de bevoegde toezichthoudende autoriteit en/of een beroep indienen zoals bepaald
in titel 5, hoofdstuk I, van de wet van 30 juli 2018 ».
Krachtens die bepaling beschikt de betrokkene dus over twee rechtsmiddelen tegen de
beslissing van de ENE. Uit de formulering van de bestreden bepaling (« en/of ») volgt dat de
betrokkene kan kiezen om het ene of het andere, dan wel beide rechtsmiddelen aan te wenden.
Enerzijds kan hij een klacht neerleggen bij de bevoegde toezichthoudende autoriteit die is
aangewezen bij artikel 31 van de wet van 29 maart 2024 (zoals in B.15.3 is vermeld, gaat het
om de Gegevensbeschermingsautoriteit, het Vast Comité van Toezicht op de inlichtingen- en
veiligheidsdiensten of het Controleorgaan op de politionele informatie). Die toezichthoudende
autoriteiten behandelen de klacht overeenkomstig hun organieke wetgeving en de wet van
30 juli 2018.
Anderzijds kan hij een vordering tot staking instellen bij de voorzitter van de rechtbank
van eerste aanleg, zitting houdende zoals in kort geding, op grond van artikel 209 van de wet
van 30 juli 2018.
B.37.4. Hoewel zij formeel gericht is tegen artikel 33 van de wet van 29 maart 2024, is de
grief volgens welke die rechtsmiddelen geen effectieve rechtsmiddelen zouden zijn, materieel
gericht tegen de toepasselijke bepalingen van de wet van 30 juli 2018, die niet het voorwerp
uitmaakt van het voorliggende beroep. De verzoekende partij zet voor het overige niet uiteen
in welk opzicht de verwijzing naar de wet van 30 juli 2018 onvoldoende waarborgen voor een
effectief rechtsmiddel biedt.
B.37.5. Het enige middel is niet gegrond in zoverre het artikel 33 van de wet van
29 maart 2024 beoogt.
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
53
- Wat de sanctieregeling betreft (artikel 35 van de wet van 29 maart 2024)
B.38.1. De verzoekende partij doet gelden dat artikel 35 van de wet van 29 maart 2024
niet voorziet in effectieve, evenredige en afschrikkende sancties in geval van een schending van
die wet of van de Etias-verordening, in tegenstelling tot hetgeen artikel 62 van die verordening
voorschrijft. In het bijzonder voert de verzoekende partij aan dat de regeling van disciplinaire
sancties waarin de bestreden bepaling voorziet, niet toelaat de door een vervoerder begane
inbreuken op de Etias-verordening te bestraffen.
B.38.2. Het bestreden artikel 35 van de wet van 29 maart 2024 bepaalt :
« Onverminderd de strafsancties voorzien in titel 6, hoofdstuk II, van de wet van
30 juli 2018, is elke inbreuk op de bepalingen van deze wet en de Etias-verordening strafbaar
met een van de disciplinaire sancties die van toepassing zijn op de overtreder, naargelang de
ernst van de inbreuk. Indien nodig, wordt de toegang tot het Etias-informatiesysteem
opgeschort tot er een disciplinaire beslissing genomen wordt door de autoriteit onder wiens
bevoegdheid hij valt of tot een strafrechtelijke uitspraak wordt geveld ».
B.38.3. De bestreden bepaling voorziet in de toepassing van twee sanctieregelingen voor
inbreuken op de bepalingen van de wet van 29 maart 2024 en van de Etias-verordening :
enerzijds de strafsancties bepaald in de artikelen 222 tot 230 van de wet van 30 juli 2018 en,
anderzijds, de disciplinaire sancties die van toepassing zijn op de overtreder.
Aangezien de meeste actoren die betrokken zijn bij de toepassing van de Etias-verordening
en van de wet van 29 maart 2024 overheidsinstanties zijn, zijn de toepasselijke disciplinaire
sancties eenvoudig terug te vinden in de regels en statuten die de situatie van hun
personeelsleden betreffen. De verzoekende partij zet niet uiteen in welk opzicht die regels en
statuten zouden voorzien in sancties die niet effectief, evenredig en afschrikkend zouden zijn.
De vervoerders zijn door artikel 45, lid 5, van de Etias-verordening onderworpen aan een
specifieke sanctieregeling wanneer zij onderdanen van derde landen vervoeren die, hoewel zij
onderworpen zijn aan de reisautorisatieplicht, niet in het bezit zijn van een geldige
reisautorisatie.
Daarnaast
worden
eventuele
inbreuken
op
de
regels
inzake
gegevensbescherming door vervoerders bestraft overeenkomstig de voormelde bepalingen van
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
54
de wet van 30 juli 2018. De verzoekende partij zet niet uiteen in welk opzicht die regeling van
strafsancties niet effectief, evenredig en afschrikkend zou zijn.
B.38.4. Het enige middel is niet gegrond in zoverre het artikel 35 van de wet van
29 maart 2024 beoogt.
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162
55
Om die redenen,
het Hof,
- alvorens uitspraak te doen over de grief met betrekking tot de artikelen 10 en 22 van de
wet van 29 maart 2024 « betreffende de oprichting en de organisatie van de opdrachten van
ETIAS Nationale Eenheid (E.N.E.) », stelt aan het Hof van Justitie van de Europese Unie de
volgende prejudiciële vraag :
Schendt artikel 3, lid 1, punt 6, van de verordening (EU) 2018/1240 van het Europees
Parlement en de Raad van 12 september 2018 « tot oprichting van een Europees reisinformatieen -autorisatiesysteem (Etias) en tot wijziging van de Verordeningen (EU) nr. 1077/2011,
(EU) nr. 515/2014, (EU) 2016/399, (EU) 2016/1624 en (EU) 2017/2226 », doordat het een
veiligheidsrisico definieert als « het risico van een dreiging voor de openbare orde, de interne
veiligheid of de internationale betrekkingen van een van de lidstaten », artikel 16 van het
Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie en de artikelen 7 en 8 van het Handvest
van de grondrechten van de Europese Unie, in samenhang gelezen met artikel 5, lid 1, b), van
de verordening (EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad van 27 april 2016
« betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van
persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens en tot intrekking van
Richtlijn 95/46/EG (algemene verordening gegevensbescherming) », in zoverre het doel waarin
het voorziet voor de verwerking van de persoonsgegevens van de betrokken personen, niet
voldoende nauwkeurig zou zijn omschreven ?
- verwerpt het beroep voor het overige.
Aldus gewezen in het Frans, het Nederlands en het Duits, overeenkomstig artikel 65 van
de bijzondere wet van 6 januari 1989 op het Grondwettelijk Hof, op 4 december 2025.
De griffier,
De voorzitter,
Frank Meersschaut
Pierre Nihoul
ECLI:BE:GHCC:2025:ARR.162